 ++++++++++++++++++++                            ++++++++++++++++++++++++
                     XINE: wolny odtwarzacz wideo      
 ++++++++++++++++++++                            ++++++++++++++++++++++++


  WERSJA
    => $Id: README_pl,v 1.10 2004/12/12 21:57:10 mroi Exp $
     
     
 SPIS TRECI
 -=========-
   
   1   DOKUMENTACJA
   1.1 Zakres tego dokumentu
   
   2   O XINE
   2.1 Wymagania i wspierane platformy
   2.2 Uyte oprogramowanie
   2.3 Programici xine
   2.4 Uytkowanie
   2.4.1 Skrty klawiaturowe
   2.4.2 Wybieranie cieki dwikowej
   2.4.3 Wybieranie napisw
   2.4.4 LIRC
   2.4.5 Ustawianie opcji konfiguracyjnych xine z linii polece
 
   3   CO NIE ZOSTAO JESZCZE POWIEDZIANE
   3.1 Wolno, DVD i te sprawy...
   
   4   Kontakt z projektem xine







1   DOKUMENTACJA

1.1 Zakres tego dokumentu

    To jest dokumentacja uytkownika kocowego xine-lib i xine-ui.
    Wicej informacji znajdziesz w katalogu doc/ obydwu pakietw.

    Prosz rwnie rzuci okiem na FAQ doczany do pakietu xine-ui
    ktry moe ju zawiera odpowiedzi na Twoje pytania.


2   O XINE

    xine to wolny, na licncji GPL, odtwarzacz wideo dla systemw
    unixowych. Obsuguje strumienie mpeg-2 i mpeg-1 (zawierajce dwik
    + obraz), elementarne strumienie mpeg (tylko dwik/obraz, np.
    pliki mp3) jak i pliki typu AVI (uywajc kodekw dll win32) oraz
    strumienie typu Vorbis OGG. Jest pewne wsparcie dla sekwencji
    quicktime (ale wikszo kodekw audio i wideo jest chronionych
    przez prawo wasnoci intelektualnej i te nie s wspierane).

    xine odtwarza z sekwencji obraz i dwik i synchronizuje je.
    Zalenie od waciwoci sekwencji odtwarzanie bdzie wymagao
    wicej lub mniej czasu procesora, pena czstotliwo wywietlania
    ramek sekwencji mpeg-2 udaa si ju przy procesorze
    Pentium II 400 MHz.

    xine moe odtwarza VideoCD, CD, SVCD i bezporednio DVD. Niestety
    status prawny zaszyfrowanych/zablokowanych dyskw DVD nie jest
    jasny w niektrych pastwach, wic nie moemy doda do xine adnego
    kodu odszyfrowujcego DVD. Aby odtwarza takie DVD bdziesz
    potrzebowa zewntrznych programw lub czego na ksztat wtyczki do
    xine 'xine_dvd_plugin', ktry moe obsuy uwierzytelnianie/
    odszyfrowanie DVD.

    Grupa autorw projektu xine odmawia jakiejkolwiek odpowiedzialnoci
    za uywanie programu xine w ten sposb.
    
    Poczynajc od wersji xine 5.0, zaimplementowana zostaa architektura
    pozwalajca na elastyczne uywanie wtyczek, dziki ktrym moliwe
    bdzie w przyszoci wsparcie wielu innych typw sekwencji i
    urzdze wyjciowych.

2.1 Wymagania i wspierane platformy

    - xine wymaga serwera X11 dla wyjcia obrazu (z 8, 15, 16, 24 lub 32
      - bitow gbi kolorw).
    - xine wykrywa i uywa rozszerze MIT X video i X shared memory dla
      lepszej wydajnoci.
    - jeli nie moesz uruchomi Xv na twojej platformie, powiniene
      uy 16bpp gbi kolorw dla uzyskania lepszej wydajnoci.
      Xv wydaje si cakiem dobrze pracowa z kad gbi kolorw.
    - jeeli masz kart graficzn mga 200/400 moesz uy jako opcji
      wyjcia - wtyczki syncfb/teletux. Szczegy zobacz w README.syncfb
    - odtwarzanie audio jest wspomagane przez OSS, ALSA, ESD i ARTSD.
    - aaxine uywa bibliotek aalib i moe pracowa na prawie kadym
      terminalu.
    - eby skompilowa xine potrzebujesz w miar nowych wersji gmake, gcc
      i binutils.

    xine powinien pracowa na kadym nowszym komputerze kompatybilnym
    z architektur i386 (pentium i lepsze) uywajc GNU/Linux lub FreeBSD.
    Zalenie od typu odtwarzanej sekwencji wideo, bdziesz potrzebowa
    wicej lub mniej mocy procesora, dla pynnago odtwarzania. Odtwarzanie
    DVD moe dobrze dziaa ju na systemach opartych o Pentium II 400Mhz
    (lub rwnowanych). W tym rwnaniu jest jednak zbyt wiele niewiadomych
    wic ta granica moe si waha.

    Pomylnie przetestowane karty graficzne (uywajce Xv) dla PC to:
    nVidia Riva TNT (oryginalne sterowniki NVidii "closed-source"),
    nVidia Riva TNT 2, Matrox G400, ATI AIW Rage128-16MB,
    3dfx voodoo3 2000 PCI 16Mb

    Nastpujce karty zostay zgoszone jako dziaajce, ale nie jest
    jasne czy uywaj Xv czy nie (prosz zwrci si na list
    dyskusyjn uytkownikw xine):
    Trident 9660, ATI AIW M64-8Mb PCI, ATI RageII 8MB.

    xine powinien da sobi rad z odtwarzaniem obrazu na kadym
    dziaajcym x-serwerze z kad kart graficzn, ale z duo gorsz
    wydajnoci ni z rozszerzeniem Xv.

    Dodatkowo, xine pracuje na i386-solaris, na maszynach sparc
    uywajcych linuxa lub solarisa (Creator-3D dziaa), zobacz
    README.solaris dla dodatkowych informacji. Rwnie wspierane:
    niektre systemy powerpc uywajce linuxa oraz IRIX na procesorach
    MIPS.

    I ostatnie, lecz nie mniej wane: zgoszono rwnie poprawnie
    dziaajcy xine na procesorach Alpha, IA-64 i S/390.

2.2 Uyte oprogramowanie

    xine uywa oprogramowania z nastpujcych zewntrznych projektw
    wolnego oprogramowania:

    - liba52 Aarona Holtzmana i Michaela Lespinasse
    - libmpeg2 Aarona Holtzmana i Michaela Lespinasse
    - libmad Roberta Lesliego
    - libffmpeg Fabrice Bellard'a

    Bez tych wietnych programw xine nie byoby oczywicie tym
    czym jest teraz.

    Rwnie wielkie podzikowania dla Linux Video and DVD Project
    "LiViD" skd oryginalny pomys wolnego i darmowego
    odtwarzacza DVD.
     
    => http://www.linuxvideo.org/

2.3 Programici xine

    gwny programista xine
      Guenter Bartsch <guenter@users.sourceforge.net>

    rne sugestie, poprawki bdw i kompilacji, alsa plugin,
    interfejs uytkownika
      Daniel Caujolle-Bert <f1rmb@users.sourceforge.net>

    wiele poprawek, wykrywanie prdkoci transferu, programowa eliminacja
    przeplotu, masa uaktualnie libwin32
      Miguel Freitas <miguel@cetuc.puc-rio.br>

    modu wywietlania obrazu teletux/syncfb, rne poprawki, sterowniki alsa
      Joachim Koenig <Joachim.Koenig@gmx.net>

    programowanie liba52/libmpeg2
      Michael Lespinasse <walken@zoy.org>

    pakiety dla Debiana, wsparcie dla uytkownikw
      Siegfried Langauf <siggi@users.sourceforge.net>
  
    Oraz wielu innych, zobacz plik xine-lib/AUTHORS

2.4 Uytkowanie

    Moesz uruchomi xine bez adncyh opcji lub podajc jedn lub
    wicej sekwencji wejciowych bezporednio. xine testuje moliwo
    uycia rozszerzenia Xv i jeli nie - sam uyje XShm, test ten moe
    jednak zawie. Moesz okreli wyjcie wideo uywajc opcji
    "-V", np:

    xine -V XShm

    zmusi xine do uycia XShm albo zwykego X11.

    Jeli chcesz wysa dwik przez sie za pomoc ESD, ustaw zmienn
    rodowiskow ESPEAKER przed uruchomieniem xine.

    Sekwencj wejcia moe by nazwa pliku lub co co nazywamy
    "MediaResourceLocator" MRL, ktry wyglda podobnie do URLa.
    Najpierw podaj rdo wejcia przed "://" nastpnie specyficzny
    identyfikator rda wejcia. Jakich rde wejcia moesz uy,
    zaley od tego jakie wtyczki wejcia zainstalowae (dla zwykych
    plikw moesz pomin identyfikator rda wejcia).

    Sprbuj

    $ xine --help

    by otrzyma pen informacj o uytkowaniu.

    xine uywa protokou xdnd (wersja 3) wic jeli masz wyszukiwark
    plikw z nim wsppracujc (np gmc) moesz po prostu "przecign"
    pliki wideo na xine by je odtworzy.

    Odtwarzanie scieki 3 z VCD:

    $ xine vcd://3

    Przykad bezporedniego dostpu do DVD:

    $ xine dvd://VTS_01_1.VOB

2.4.1 Skrty klawiaturowe

      Klawisz            Akcja

      [RETURN]           odtwrz
      [SPACJA]           stop klatka
      [Gra]/[D]       szybki podgld / zwolnienie

      0                  znajd pocztek aktualnej sekwencji
      1-9                przejd do 10-90% aktualnej sekwencji
      [Lewo]/[Prawo]     przeskocz -+ 15 sec (+CTRL: 60 sec)
      [PgUp]/[Wstecz]    przeskocz do poprzedniej pozycji na licie
      [PgDown]/[Naprzd] przeskocz do nastpnej pozycji na licie

      f                  Przecz do trybu penoekranowego/okna
      a                  przecz proporcje ekranu (AUTO/16:9/4:3/DVB)
      i                  wcz tryb przeplotu

      z / Shift-Z        ZOOM powikszanie / pomiejszanie obrazu.
                         dodaj Ctrl aby powikszy w pionie lub Meta aby
                         powikszy w poziomie

      "<",">"            zmodyfikuj rozmiar okna wyjwietlania
      + -                zmie kana audio
      , .                zmie kana napisw
      n m                wyreguluj synchronizacj a/v
      [HOME]             zresetuj synchronizacj a/v

      [INSERT]           przecz widzialno kursora myszki w oknie obrazu

      q                  zakocz

      h                  ukryj okno obrazu (uyteczne przy odtwarzaniu mp3)

      wicej wkrtce ;-)

      Kliknij prawym przyciskiem na okno wyjcia wideo (lub nacinij "G")
      aby ukry panel.

      Zmienianie skrtw:
        Moesz rwnie zmieni jeden/kilka/wszystkie skrty. Do tego musisz
        mie plik keymap w swoim katalogu $HOME/.xine/. Skadnia wpisw do
        tego pliku wyglda tak:

         WindowReduce {
            key = less
            modifier = none
         }

        Warto "key" powinna odpowiada opisowi klawiszy X11 (zobacz poniej).
        Modyfikator moe by:
	         - 'none' brak modyfikatora,
                 - 'control' (lub 'ctrl') klawisz "Control",
                 - 'meta' (or 'alt' on PC) dla klawisza "meta",
                 - 'mod3' lub 'mod4' lub 'mod5' dostpne tylko na niektrych
                   platformach.

        Modyfikatory mog by mieszane, oddzielone przecinkiem:
	
         WindowReduce {
           key = less
           modifier = control, alt
         }

        Nie wpisanie lini z modyfikatorem, bdzie rwnoznaczne z wybraniem
        modyfikatora 'none'.

        Moesz doda rwnie aliasy dla skrtw, taki:
	 
	 Alias {
           entry = Pause
           key = p
         }

        bdzie oznacza dodanie innego skrtu do wpisu 'Pause' przez
        nacinicie 'p'. Moesz rwnie doda sekcj modyfikatora
        (zobacz poniej). Jeli nie - modyfikator pozostanie taki
        jak dla oryginalnego klawisza. ('Pause' w tym przypadku).

      Skanowanie nazw klawiszy X11:
        Aby pozna nazw klawisza X11, moesz uy polecenia 'xev', ktry jest
        dostarczany wraz z pakietami X11. Uruchomienie 'xev' z xterm'a 
        uaktywnia mae okno, wtedy nacinij klawisz ktrego nazw chcesz pozna.
      
        Wtedy w oknie xterm'a otrzymasz co takiego:
	
         ...
         KeyRelease event, serial 27, synthetic NO, window 0x3200001,
         root 0x3c, subw 0x0, time 4144050914, (259,265), root:(272,319),
         state 0x0, keycode 81 (keysym 0xff9a, KP_Prior), same_screen YES,
                                               ^^^^^^^^
					       To jest wanie poszukiwana nazwa.
      Jeli chodzi o przyciski myszy, aby uywa na przykad kko myszy,
      musisz wyledzi ktry przycisk bdzie asygnowany do funkcji, uywajc xev:

         ButtonRelease event, serial 27, synthetic NO, window 0x1200001,
         root 0x3b, subw 0x0, time 2710360666, (107,87), root:(120,117),
         state 0x1000, button 5, same_screen YES
                       ^^^^^^^^
                       To jest ten przycisk

      W tym przypadku musisz ustawi "key = XButton_5". Przycisk modyfikacyjny
      jest rwnie wspierany z przyciskami myszy.

      Wywietlanie obecnych/przemapowanych skrtw.
        Moesz uy 'xine --keymap' lub 'xine --keymap=default' aby wywietli
        domylne skrty. Moesz przekierowa rezultat do pliku, ktry moe ju
        zosta plikiem ~/.xine/keymap.

        Aby zobaczy rezultaty zmiam w mapowaniu klawiszy, wpisz po prostu:

        xine --keymap=remapped

2.4.2 Wybieranie cieki dwikowej

      Podaj opcj "-a" aby wybra wymagan ciek audio:

      xine -a 3 test.mpg

      odtworzy 3-ci dostpn ciek audio (wraz z obrazem, oczywicie).

      Alternatywnie moesz uy interfejsu uytkownika do selekcji
      cieki audio.

2.4.3 Wybieranie napisw

      Napisy s doczane w oddzielnych ciekach, tak jak dwik.
      Zazwyczaj cieka 0 to napisy w domylnym jzyku. Uyj
      opcji "-u" aby wybra potrzebn ciek napisw:

      xine -u 0 test.vob

      wywietli napisy ze cieki 0.

      Alternatywnie moesz uy interfejsu uytkownika do selekcji
      cieki napisw.

2.4.4 LIRC

      xine moe by sterowany zdalnie przez podczerwie. Do tego potrzebujesz
      zainstalowanego LIRC'a (http://www.lirc.org).

      Musisz doda kilka linii do twojego ~/.lircrc:
      begin
        remote = SAMSUNG
        button = Button_Play
        prog   = xine
        repeat = 0
        config = PLAY
      end
      begin
        remote = SAMSUNG
        button = Button_Src
        prog   = xine
        repeat = 0
        config = DVD
      end

      xine moe samo wygenerowa szablon wpisw, jeli uyjesz
      'xine --keymap=lirc'. Moesz przekierowa wyjcie komendy do
      pliku aby dopolerowa ustawienia.
      
      Kady wpis bdzie wyglda tak:

       # Reduce the output window size.
       begin
               remote = xxxxx
               button = xxxxx
               prog   = xine
               repeat = 0
               config = WindowReduce
       end

      Do Ciebie naley wybr pilota i przypisanie przyciskw.

      Playlist:
      ---------
      Aby odnale list odtwarzania z danej wtyczki wejcia, moesz uy
      specjalnego klucza 'PlaylistFrom:', i nastpujcej po nim nazwy
      wtyczki (takiej samej jak na przycisku panela):

       # Odnajdywanie listy odtwarzania z wtyczki NAV
       begin
               remote = xxxxx
               button = xxxxx
               prog   = xine
               repeat = 0
               config = PlaylistFrom:NAV
       end

2.4.5 Ustawianie opcji konfiguracyjnych xine z linii polece

     Moesz ustawi kad opcj (zobacz README.config_en) z linii
     polece aby obej wartoci ustawione w $HOME/.xine/config.

     Na przykad moesz zrobi co takiego

      xine vcd://1 opt:media.vcd.device=/dev/cdrom2 vcd://1

     aby zmieni vcd_device midzy odtworzeniem dwch mrls.

     Te ustawienia opt: nie bd zachowane w pliku konfiguracyjnym,
     gdy s traktowane jako tymczasowe.


3  CO NIE ZOSTAO JESZCZE POWIEDZIANE

3.1 Wolno, DVD i te sprawy...

    xine jest wolnym oprogramowaniem. "wolne oprogramowanie"
    jest w pewnym stopniu zwizane z "otwatymi rdami". Ale 
    znaczenie "wolnego oprogramowania" idzie duo dalej: jest
    ono zwizane z wolnoci jego uytkownikw.
    Jeli masz czas, prosz przeczytaj, co "Free Software Foundation"
    pisze na ten temat:
    http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.pl.html

    Bardzo specyficznym problemem jest wolno oprogramowania DVD:
    przemys filmowy dopenia wszelkich moliwych wysikw aby ograniczy
    odtwarzanie pyt DVD do kontrolowanych urzdze. Wikszo obecnie
    sprzedawanych pyt DVD jest zaszyfrowana (zablokowana) i w niektrych
    krajach (zwaszcza w USA), nielegalnym jest odszyfrowywanie
    (odblokowywanie) ich, nawet do celw prywatnego uytku (ogldnicia).
    Mamy nadziej e wikszo ludzi zgodzi si z faktem, e jest to
    problematyczny sposb traktowania klientw. Grupa Projektu xine potpia
    te wysiki przemysu filmowego - prbujc t drog zapobiega stratom
    w sprzeday, z pewnoci okazuje brak szacunku do wszystkich swoich
    uczciwych klientw. Z drugiej jednak strony, Grupa Projektu xine jest
    przeciwna amaniu istniejcego prawa. Nikt aktualnie nie wie dokadnie
    czy gdziekolwiek na wiecie jest legalne  pisanie, posiadanie i uywanie
    oprogramowania do OGLDANIA zaszyfrowanych pyt DVD. Dopki ten temat
    pozostaje niejasny (i wydaje si potencjalnie bardzo niebezpieczny),
    xine nie bdzie zawiera adnego specyficznego kodu do odblokowywania DVD.
    Wydaje si jednak, e osoby trzecie pracuj nad takimi rozszerzeniami.
    Moliwe e s miejsca gdzie jest to legalne. Ktrekolwiek z powyszych
    dotyczy Ciebie - nie bdziesz w stanie odtwarza zaszyfrowanych DVD
    za pomoc "czystego" programu xine. Prosz zauway e nie jest to
    "bd" albo braki w funkcjonalnoci, ale czysto prawny problem.
    Byoby wspaniale rozwiza go (np. przez przekonanie ameryki i/lub
    przemysu filmowego, e s naprawd nudni i niepotrzebnie nie w porzdku
    wobec klientw jak i uytkownikw i programistw wolnego
    oprogramowania), ale dodawanie kodu odszyfrowujcego DVD do xine
    nie rozwie tego problemu.

4   Kontakt z projektem xine

    Strona domowa projektu xine:

       http://xine.sourceforge.net

    Informacja zwrotna, lub ch pomocy mile widziana, kontakt:

       lista dyskusyjna uytkownikw xine: xine-user@lists.sourceforge.net


    ################################
    # Tumaczenie: Baromiej Muryn #
    #    mailto: _4ever_@irc.pl    #
    ################################

