E2IMAGE(8)

İSİM
e2image - ext2/ext3/ext4 dosya sisteminin hassas meta verilerini dosyaya kaydeder

KULLANIM
e2image
    [-r|-Q [-af]] [ -b superblok ] [ -B blokboyu ] [ -cnps ] [ -o kaynak_konum ] [ -O hedef_konum ] aygıt imge-dosyası
e2image
    -I aygıt imge-dosyası

AÇIKLAMA
e2image, aygıtta bulunan hassas ext2, ext3 veya ext4 dosya sistemi meta verilerini belirtilen imge-dosyasına kaydeder. imge-dosyası -i seçeneği ile birlikte dumpe2fs(8) ve debugfs(8) komutlarına aktarılarak incelenebilir. imge-dosyası, feci şekilde bozulmuş dosya sistemlerini kurtarmak için bir uzmana yardımcı olabilir.

Bir sistemdeki tüm dosya sistemleri için imge dosyaları oluşturmak ve bölüm düzenini (fdisk -l komutu ile) düzenli aralıklarla (önyükleme sırasında ve/veya haftada bir vb.) kaydetmek çok iyi bir fikirdir. Dosya sisteminin ciddi şekilde zarar görmesi durumunda bu verilere erişilebilir olmasını sağlamak için, imge-dosyası verilerini içerdiği dosya sisteminde değil, başka dosya sistemlerinde (örn. bir USB diskte) saklanmalıdır.

Disk alanından tasarruf etmek için e2image, imge-dosyasını seyrek bir dosya olarak veya QCOW2 biçiminde oluşturur. Bu nedenle, seyrek imge-dosyasının başka bir konuma kopyalanması gerekiyorsa, önce sıkıştırılmalı ya da --sparse=always seçeneği kullanılarak cp(1)’in GNU sürümü ile kopyalanmalıdır. Bu, seyrek olmayan QCOW2 imgesi için geçerli değildir.

Bir ext2 imge-dosyasının boyutu, öncelikle dosya sisteminin boyutuna ve kullanımda olan düğüm sayısına bağlıdır. 1,2 milyon düğümden 200.000 düğümün kullanıldığı 10 Gigabaytlık bir dosya sistemi için, imge-dosyası yaklaşık 35 Megabayt olacaktır; 550.000 düğümden 15.000 düğümün kullanıldığı 4 Gigabaytlık bir dosya sistemi, 3 Megabaytlık bir imge-dosyasıyla sonuçlanacaktır. imge-dosyasıları oldukça sıkıştırılabilir olma eğilimindedir; diskte 32 Megabayt yer kaplayan bir imge-dosyası genellikle 3 veya 4 Megabayt’a kadar sıkıştırılır.

imge-dosyası - ise, e2image çıktısı standart çıktıya gönderilir, böylece çıktı gzip(1) gibi bir komuta aktarılabilir. (Normal bir imge-dosyası veya QCOW2 imgesi oluşturma işlemi dosyaya rasgele erişim gerektirdiğinden ve boru kullanılarak yapılamadığından, bunun şu anda yalnızca -r seçeneği kullanılarak ham imge-dosyası oluşturulurken desteklendiği unutulmamalıdır.)

SEÇENEKLER
-a  imge-dosyasına dosya verilerini de dahil eder. Normalde dosyaya, dosya verileri değil, yalnızca dosya sistemi meta verileri dahil edilir. Bu seçenek, tüm dosya sistemini yedeklemek için kullanılmaya uygun bir dosya üretecektir. Bu seçeneğin yalnızca ham (-r) veya QCOW2 (-Q) biçimleriyle çalıştığı unutulmamalıdır. -r seçeneğiyle bağlantılı olarak, bir dosya sisteminin tümünü ve yalnızca kullanılan bloklarını başka bir aygıt/imge dosyasına kopyalamak mümkündür.

-b superblok
    İmgeyi, bozuk birincil süper bloklu bölümdeki superblok numaralı dosya sistemi bloğunda bulunan ikincil süper bloğu kullanarak alır. Bölüm, bozuk birincil süper bloğu da içererek olduğu gibi kopyalanır.

-B blokboyu
    Bayt olarak dosya sistemindeki blok boyu. Normalde e2image, uygun blok boyunu bulmak için çeşitli farklı boylarda süper bloğu arar. Bu arama bazı durumlarda yanıltıcı olabilir. Bu seçenek, e2fsck(8)’yı yalnızca belirli blok boylarında olabilen süper bloğu bulmaya zorlar. Süper blok bulunamazsa, e2image ölümcül hatayla sonlanır.

-c  Kaynak aygıttan kopyalanacak her bloğu imge-dosyasındaki karşılık gelen blokla karşılaştırır. Her ikisi de aynıysa, yazma işlemi atlanır. Dosya sistemi katı hal diske (solid state disk - SSD) klonlanıyorsa (aygıtta yazma aşınmasını azaltmak için gereksiz yazmalardan kaçınmanın gerektiği durumlarda) kullanışlıdır.

-f  -r ve -Q seçeneklerini kullanarak imge-dosyasını kaydederken kaynak dosya sistemi için salt okunur gereksinimi geçersiz kılınır. Normalde, kaynak dosya sistemi kullanımdaysa, ortaya çıkan imge-dosyası büyük olasılıkla kullanışlı olmayacaktır. Kaynak dosya sisteminin sürekli kullanıldığı bazı durumlarda, hiç yoktan iyidir.

-I  Acil durumlarda imge-dosyasında saklanan meta verileri aygıta geri yüklemek için kullanır.

    Uyarı:
        -I seçeneği, yalnızca diğer olasılıklar başarısız olduğunda son çare olarak kullanılmalıdır. imge-dosyası oluşturulduktan sonra dosya sistemi değiştirilirse, veriler de kaybolur. Genel olarak, daha sonra başka kurtarma olasılıkları denenebilecekse, herşeyden önce dosya sisteminin tam bir yedeği alınmalıdır.

-n  Tüm yazma işlemleri atlanır ve ekrana yalnızca blok numaraları basılır.

-o kaynak_konum
    Okunacak imgenin kaynak aygıtın başlangıcından itibaren bayt cinsinden başlangıç konumunu belirler. Ayrıntılar için bkz: KONUMLAR

-O hedef_konum
    Yazılacak imgenin imge-dosyasının başlangıcından itibaren bayt cinsinden başlangıç konumunu belirler. Ayrıntılar için bkz: KONUMLAR

-p  imge-dosyası oluşturulurken ilerlemeyi gösterir.

-Q  Normal bir imge dosyası yerine, sanal makine imgeleri ve .qcow imge biçimini kullanabilen diğer araçlar tarafından kullanıma uygun QCOW2 biçimli imge-dosyası oluşturur. Ayrıntılar için bkz: QCOW2 İMGE DOSYALARI

-r  Normal bir imge dosyası yerine, ham imge-dosyası oluşturur. Ayrıntılar için bkz: HAM İMGE DOSYALARI

-s  Dosya sisteminin içeriği hakkındaki bilgilerin açığa çıkmasını önlemek için dizin girdilerini karıştırıp, yazılam imge-dosyasındaki dizin bloklarının kullanılmayan kısımlarını sıfırlar. Ancak bu, aş indisli dizinlerle ilgili sorunların incelenmesini de engeller.

HAM İMGE DOSYALARI
-r seçeneği, normal bir imge dosyasından iki şekilde farklı olan ham bir imge dosyası oluşturur. İlk olarak, imge dosyası içinde dosya sistemi meta verileri, aygıttaki konumuna göreli bir konuma yerleştirilir, böylece debugfs(8), dumpe2fs(8), e2fsck(8), losetup(8), vb. doğrudan ham imge-dosyası üzerinde çalıştırılabilir. Ham imge dosyası, tüketilen disk alanı miktarını en aza indirmek için seyrek dosya olarak oluşturulur. (Bu dosyanın, seyrek dosyaların nasıl oluşturulacağını anlamayan yardımcı uygulamalarla kopyalama, sıkıştırma/açma işlemlerinde dikkatli olun; dosya, dosya sisteminin kendisi kadar büyük olacaktır!) İkinci olarak, ham imge dosyası ayrıca, standart imge dosyasında bulunmayan dolaylı bloklar ve dizin blokları da içerecektir.

İmge dosyaları bazen, e2fsprogs’a gönderilen hata raporlarının bir parçası olarak dosya sistemleri gönderilirken kullanılır. Böyle bir kullanım için önerilen komut aşağıdakine benzer (hda1 yerine kendi aygıtınızı yazın):

    e2image -r /dev/hda1 - | bzip2 > hda1.e2i.bz2

Bu, herhangi bir veri bloğu içermeden yalnızca meta verileri gönderir. Ancak, dizin bloklarındaki dosya adları, hata bildiricisinin gizli tutmak isteyebileceği dosya sisteminin içeriği hakkındaki bilgileri yine de açığa çıkarabilir. Bu sorunu gidermek için, -s seçeneği belirtilerek imgedeki dosya adları karıştırılabilir.

/dev/hda1 yerine başka bir ham disk imgesi veya daha önce e2image tarafından oluşturulmuş bir QCOW2 imgesi belirtilse bile bunun işe yarayacağı unutulmamalıdır.

QCOW2 İMGE DOSYALARI
-Q seçeneği, normal veya ham imge dosyası yerine bir QCOW2 imge dosyası oluşturacaktır. Bir QCOW2 imgesi, ham imgenin içerdiği tüm bilgileri içerir, ancak ham imgenin aksine seyrek değildir. QCOW2 imgesi, verileri birbirine yakın bir şekilde paketleyen özel bir yapıda depolayarak imge tarafından kullanılan alan miktarını en aza indirir, böylece boyut en aza indirilirken boş alanlar oluşmaz.

İmge dosyaları bazen, e2fsprogs’a gönderilen hata raporlarının bir parçası olarak dosya sistemleri gönderilirken kullanılır. Böyle bir kullanım için önerilen komut aşağıdakine benzer (hda1 yerine kendi aygıtınızı yazın):

    e2image -Q /dev/hda1 hda1.qcow2
    bzip2 -z hda1.qcow2

Bu, herhangi bir veri bloğu içermeden yalnızca meta verileri gönderir. Ancak, dizin bloklarındaki dosya adları, hata bildiricisinin gizli tutmak isteyebileceği dosya sisteminin içeriği hakkındaki bilgileri yine de açığa çıkarabilir. Bu sorunu gidermek için, -s seçeneği belirtilerek imgedeki dosya adları karıştırılabilir.

e2image tarafından oluşturulan QCOW2 imgesinin normal bir QCOW2 imgesi olduğu ve örneğin qemu-img(1) gibi QCOW2 yapısını bilen araçlar tarafından işlenebileceği unutulmamalıdır.

QCOW2 imgesi ham imgeye şöyle dönüştürülebilir:

    e2image -r hda1.qcow2 hda1.raw

Bu komut, tüm verileri içeren bir QCOW2 imgesini, bir disk bölümü veya loop aygıtı olarak bağlanabilecek (örn, mount -o loop imge) bir seyrek imge dosyasına yazmak için yararlı olabilir. Bunun, e2image tarafından oluşturulmamış QCOW2 imgeleri ile çalışmayabileceği unutulmamalıdır.

KONUMLAR
Normalde bir dosya sistemi disk bölümünün başlangıcında başlar ve e2image bu disk bölümünde çalıştırılır. İmge dosyalarıyla çalışırken, disk bölümü aygıtını kullanma seçeneğiniz yoktur, bu nedenle doğrudan -o seçeneğiyle dosya sisteminin başladığı konumu belirtebilirsiniz. Benzer şekilde -O seçeneği, dosya sistemini yazmadan önce hedefte ilerlenecek konumu belirler.

Örneğin, 1 MiB’tan başlayan disk bölümünde bulunan ext2 dosya sistemini içeren sabit sürücünün tamamının dd(1) imgesi bir blok aygıtına şöyle klonlanabilir:

    e2image -aro 1048576 imge /dev/sda1

Veya bir dosya sistemi, bir blok aygıtından bir imge dosyasına, disk bölümleme tablosu için 1 MiB’lık yer bırakarak şöyle kopyalanabilir:

    e2image -arO 1048576 /dev/sda1 imge

En az bir konum ve yalnızca bir dosya belirtilirse, yerinde taşıma gerçekleştirilir ve dosya sistemi bir konumdan diğerine güvenle taşınabilir.

YAZANLAR
Theodore Ts’o tarafından yazılmıştır.

YARARLANIM
e2image, e2fsprogs paketinin bir parçasıdır ve http://e2fsprogs.sourceforge.net adresinden elde edilebilir.

İLGİLİ BELGELER
dumpe2fs(8), debugfs(8), e2fsck(8).

ÇEVİREN
© 2022 Nilgün Belma Bugüner
Bu çeviri özgür yazılımdır: Yasaların izin verdiği ölçüde HİÇBİR GARANTİ YOKTUR.
Lütfen, çeviri ile ilgili bildirimde bulunmak veya çeviri yapmak için https://github.com/TLBP/manpages-tr/issues adresinde "New Issue" düğmesine tıklayıp yeni bir konu açınız ve isteğinizi belirtiniz.