DASH(1)

İSİM
dash - komut yorumlayıcı (kabuk)

KULLANIM
dash
    [-aCefnuvxIimqVEb] [+aCefnuvxIimqVEb] [-o SEÇENEK_ADI] [+o SEÇENEK_ADI] [KOMUT_DOSYASI [KOMUT_GİRDİSİ...]]
dash
    -c [-aCefnuvxIimqVEb] [+aCefnuvxIimqVEb] [-o SEÇENEK_ADI] [+o SEÇENEK_ADI] KOMUT_DİZGESİ [KOMUT_ADI [KOMUT_GİRDİSİ...]]
dash
    -s [-aCefnuvxIimqVEb] [+aCefnuvxIimqVEb] [-o SEÇENEK_ADI] [+o SEÇENEK_ADI] [GİRDİ...]

AÇIKLAMA
dash sistem için standart komut yorumlayıcısıdır. dash’in mevcut sürümü, kabuk için POSIX 1003.2 ve 1003.2a belirtimlerine uyacak şekilde değiştirilme sürecindedir. Bu sürüm, bazı açılardan Korn kabuğunun benzeri gibi görünmesini sağlayan birçok özelliğe sahiptir, ancak bu bir Korn kabuğu türevi değildir (bkz. ksh(1)). Bu kabuğa yalnızca POSIX tarafından tasarlanmış özellikler artı birkaç Berkeley genişletmesi dahil edilmiştir. Bu kılavuz sayfası, bir öğretici veya kabuğun tam bir belirtimi olarak tasarlanmamıştır.

  Giriş
Kabuk, bir dosyadan veya uçbirimden satırları okuyan, yorumlayan ve genellikle diğer komutları yürüten bir komuttur. Bir kullanıcı sisteme oturum açtığında çalışan uygulamadır (kullanıcı chsh(1) komutu ile farklı bir kabuk seçebilmesine rağmen). Kabuk, akış denetim oluşumlarına sahip bir dilin, yerleşik geçmiş ve satır düzenleme yeteneklerinin yanı sıra veri depolamaya ek olarak çeşitli özellikler sağlayan makroların gerçeklenimidir. Etkileşimli kullanıma yardımcı olacak pek çok özelliği bünyesinde barındırır ve yorumlayıcı dilin hem etkileşimli hem de etkileşimsiz kullanımının (kabuk betikleri) sağladığı getirilere sahiptir. Yani, komutlar doğrudan çalışan kabuğa yazılabilir veya bir dosyaya konulabilir ve dosya doğrudan kabuk tarafından yürütülebilir.

  Kullanım
Hiçbir komut girdisi yoksa ve kabuğun standart girdisi bir uçbirime bağlıysa (veya -i seçeneği belirtilmişse) ve -c seçeneği belirtilmemişse, kabuğun etkileşimli olduğu varsayılır. Etkileşimli bir kabuk genellikle her komuttan önce bir komut istemi açarak yazılım ve komut hatalarını farklı şekilde ele alır (aşağıda açıklandığı gibi). İlk başlatıldığında, kabuk 0’ıncı girdiyi inceler, girdi tire ’-’ ile başlıyorsa, kabuk bir oturum açma kabuğu olarak kabul edilir. Bu normalde kullanıcı ilk kez oturum açtığında sistem tarafından otomatik olarak yapılır. Bir oturum açma kabuğu önce /etc/profile ve varsa .profile dosyalarında bulunan komutları okur. Bir etkileşimli kabuk girdisi ENV ortam değişkenine atanır ve ENV oturum açma kabuğunun .profile dosyasına kaydedilirse, kabuk daha sonra komutları ENV içindeki dosyadan okur. Bu nedenle, bir kullanıcının .profile dosyasına yalnızca oturum açma sırasında yürütülecek komutları ve ENV içindeki dosyaya da her etkileşimli kabuk için yürütülecek komutları yerleştirmesi gerekir. ENV değişkenine bir dosya atamak için, aşağıdaki satır kullanıcının ev dizinindeki .profile dosyasına yerleştirilebilir:

    ENV=$HOME/.shinit; export ENV

Burada, “.shinit” yerine uygun herhangi bir dosya adı kullanılabilir.

Seçeneklerin yanı sıra başka komut satırı girdileri de belirtilmişse, kabuk ilk girdiyi komutların okunacağı dosyanın adı (bir kabuk betiği) olarak kabul eder ve geri kalan girdiler kabuğun konumsal değişkenleri ($1, $2, vb.) olarak ayarlanır. Aksi takdirde kabuk, komutları standart girdisinden okur.

  Girdi Listesinin İşlenmesi
Aşağıdaki tek harfli seçeneklerin yanlarında belirtilen uzun seçenek adlarını -o seçeneği ile belirtmek zorunluyken, kısa seçenekler tek başlarına belirtilebilir.

Seçeneğin önüne eklenen kısa çizgi "-" seçeneği etkin kılar, artı "+" ise seçeneği devre dışı bırakır. Bu mantıksız gibi görünse de seçenek kullanım uzlaşımları bakımından en uygunu budur. Aşağıdaki seçenekler komut satırından veya set yerleşiğiyle (daha sonra açıklanacaktır) kullanılabilir.

-a, allexport
    Belirtilen tüm değişkenler dışa aktarılır.

-c  Komutlar, standart girdi yerine KOMUT_DİZGESİ teriminden okunur. Konumsal değişkenlerin ilki KOMUT_ADI teriminden diğerleri ($1, $2, vb.) kalan girdilerden (KOMUT_GİRDİSİ) elde edilir.

-C, noclobber
    “>” ile dosyaların üzerine yazmaktan korur. Öntanımlı olarak “>” ile dosyaların üzerine yazılır (clobber).

-e, errexit
    Kabuk, etkileşimli değilse "denenmemiş" bir komutun çıkış durumu başarısız ise hemen çıkar. Bir komutun "denenmiş" kabul edilebilmesi için if, elif, while, until deyimlerinde veya “&&” ve “||” işleçlerinde sol taraf terimi olarak kullanılmış olması gerekir.

-f, noglob
    Dosya Yolu Genişletmesi (Dosya Adı Üretimi) iptal edilir.

-n, noexec
    Kabuk, etkileşimli değilse komutları okur ama yürütmez. Kabuk betiklerinde sözdizimi denetimi için yararlıdır.

-u, nounset
    Değer atanmamış bir değişkeni genişletmeye çalışırken hatayı standart hataya çıktılar ve kabuk etkileşimli değilse hemen çıkar.

-v, verbose
    Kabuk, girdisini okundukça standart hataya yazar. Hata ayıklama için kullanışlıdır.

-x, xtrace
    Yürütmeden önce her komutu standart hataya (’+’ ile önceleyerek) yazar. Hata ayıklama için kullanışlıdır.

-I, ignoreeof
    Kabuk, etkileşimli olduğunda girdisinden gelen dosya sonu karakterlerini (EOF) yok sayar.

-i, interactive
    Kabuk etkileşimli olur.

-l  dash oturum açma kabuğu olarak davranır.

-m, monitor
    İş denetimini açar (kabuk etkileşimli olduğunda öntanımlı olarak açılır).

-s, stdin
    Komutları standart girdiden okur (girdi olarak hiç dosya belirtilmemişse öntanımlı olarak etkindir). Bu seçeneğin, kabuk çalışmaya başladıktan sonra (örneğin, set ile) belirtilmesinin hiçbir etkisi yoktur.

-V, vi
    Yerleşik vi(1) komut satırı düzenleyicisi etkinleştirilir (-E, emacs etkinse devre dışı bırakılır).

-E, emacs
    Yerleşik emacs(1) komut satırı düzenleyicisi etkinleştirilir (-V, vi etkinse devre dışı bırakılır).

-b, notify
    Artalanda iş tamamlanma uyarısı eşzamansız olur (4.4alfa sürümünde gerçeklenmemişti).

  Sözdizimsel Yapı
Kabuk, girdiyi dosyadan satır satır okuyup boşluklara (boşluklar ve sekmelere) göre sözcüklere ve "işleç" adı verilen özel karakter dizilimlerine böler. İki tür işleç vardır: denetim işleçleri ve yönlendirme işleçleri (anlamları daha sonra açıklanacaktır).

Denetim işleçleri:
        & && ( ) ; ;; | || <satırsonu>

Yönlendirme işleçleri
        < > >| << >> <& >& <<- <>

  Tırnaklama
Tırnaklama, işleçler, boşluk veya anahtar sözcükler gibi belirli karakterlerin veya sözcüklerin kabuğa özgü anlamlarını kaldırmak için kullanılır. Üç tırnaklama yöntemi vardır: eşleşen tek tırnaklar, eşleşen çift tırnaklar ve ters eğik çizgi.

Ters Eğik Çizgi
    Ters eğik çizgi, satır sonu karakteri dışında önündeki karakterin gerçek anlamını korumasını sağlar. Ters eğik çizgi öncelemeli satır sonu karakteri, satırın alt satırda süreceği anlamına gelir.

Tek Tırnak
    Karakterlerin tek tırnak içine alınması, tüm karakterlerin gerçek anlamlarını korumasını sağlar (tek tırnaklar hariç; tek tırnaklı bir dizgeye, tek tırnaklı sarmalama uygulanamaz).

Çift Tırnak
    Karakterlerin çift tırnak içine alınması, dolar imi ($), ters tırnak (’) ve ters eğik çizgi (\) dışındaki tüm karakterlerin gerçek anlamlarını korumasını sağlar. Çift tırnak içindeki ters eğik çizgi, tarihsel olarak tuhaftır ve yalnızca aşağıdaki karakterleri öncelemeye yarar:

        $ ’ " \ <satırsonu>.

    Bunların dışında kalan herşey aslını korur.

  Anahtar Sözcükler
Anahtar sözcükler, kabuk için özel anlamı olan, bir satırın başında ve bir denetim işlecinden sonra kullanıldığında tanınan sözcüklerdir. Anahtar sözcükler şunlardır:

    !       elif    fi      while   case
    else    for     then    {       }
    do      done    until   if      esac

Bunların anlamları daha sonra açıklanacaktır.

  Takma Adlar
Takma ad, alias yerleşik komutu kullanılarak atanan bir ad ile ona karşılık gelen değerden oluşur. Bir anahtar sözcüğe her rastlanışta (yukarıya bakın), bu sözcükler denetimden geçtikten sonra, kabuk bir takma adla eşleşip eşleşmediğini görmek için sözcüğü bir denetimden daha geçirir. Girdi akımında varsa, değeriyle değiştirir. Örneğin, "ls -F" değerine sahip "lf" adlı bir takma ad varsa,

    lf foobar ⟨return⟩

komut satırı girdisi şu hale gelir:

    ls -F foobar ⟨return⟩

Takma adlar, yeni kullanıcıların komutların kullanılışını hatırlamak zorunda kalmadan komutları kullanabilmeleri için kısayollar oluşturmalarını sağlar. Sözdizimsel olarak hatırlanması/söylenmesi zor bir kodlama oluşturmak için de kullanılabilir. Ancak bu kullanım önerilmez.

  Komutlar
Kabuk, okuduğu sözcükleri, belirtimi bu kılavuz sayfasının kapsamı dışında kalan bir dile göre yorumlar (POSIX 1003.2 belgesindeki BNF’ye bakın). Temel olarak, bir satır okunur ve satırın başındaki (veya bir denetim işlecinden sonraki) ilk sözcük bir anahtar sözcük değilse, kabuk bunu basit bir komut olarak ele alır. Aksi takdirde, karmaşık bir komut veya başka bir özel oluşum olarak ele alınır.

Basit Komutlar
    Ele alınan basit bir komutsa kabuk şunları yapar:

        1.  Baştaki "ad=değer" biçimindeki sözcükler ayıklanır ve bunlar basit komutun ortam değişkenleri olarak ele alınır. Yönlendirme işleçleri ve bunların terimleri (aşağıda açıklandığı gibi) ayıklanır ve işlenmek üzere kaydedilir.

        2.  Kalan sözcükler Genişletmeler bölümünde anlatıldığı gibi genişletilir ve ilk kalan sözcük komut adı olarak ele alınır ve komut elde edilir. Kalan sözcükler, komut girdileri olarak ele alınır. Sonuçta hiçbir komut adı yoksa, kabuk dahili olarak 1. maddedeki "ad=değer" ortam değişkeni atamalarından etkilenir.

        3.  Yönlendirmeler sonraki bölümde açıklanan sıraya göre uygulanır.

  Yönlendirmeler
Yönlendirmeler, bir komutun girdisini okuduğu veya çıktısını gönderdiği yeri değiştirmek için kullanılır. Genel olarak, yönlendirmeler bir dosyaya yönelik varolan bir başvuruyu açar, kapatır veya yineler. Yönlendirme için kullanılan genel biçim şöyledir:

    [n] yönlendirme-işleci dosya

Burada yönlendirme-işleci evvelce bahsedilen işleçlerden biridir. Olası yönlendirmeler aşağıda listelenmiştir. n bir dosya tanıtıcısı olup 0 ila 9 arasında olabilir ve belirtilmesi isteğe bağlıdır.

    [n]> dosya | Standart çıktıyı (veya n’yi) dosya’ya yönlendirir.
    [n]>| dosya | Aynı, fakat -C seçeneğini geçersiz kılar.
    [n]>> dosya | Standart çıktıyı (veya n’yi) dosya’ya ekler.
    [n]< dosya | dosya’yı standart girdiye (veya n’ye) yönlendirir.
    [n1]<&n2 | n2 dosya tanıtıcısının bir kopyasını standart girdiye (veya n1’e) yönlendirir.
    [n]<&- | Standart girdiyi (veya n’yi) kapatır.
    [n1]>&n2 | Standart çıktıyı (veya n1’i) n2’nin bir kopyası olacak şekilde yönlendirir.
    [n]>&- | Standart çıktıyı (veya n’yi) kapatır.
    [n]<> dosya | dosya’yı standart girdi (veya n) üzerinde oku-yaz olarak açar.

"Belge-burada" yönlendirmesi:

    [n]<< sınırlayıcı
         belge-burada-metni ...
    sınırlayıcı

sınırlayıcı’ya kadar ardışık satırlardaki tüm metinler kaydedilir ve standart girdideki komut veya belirtilmişse dosya tanıtıcısı n için kullanılabilir hale getirilir. sınırlayıcı ilk satırda belirtildiği gibi kodlanırsa, belge-burada-metni genişletmeler uygulanmadan birebir ele alınır, aksi takdirde metne ifade genişletmesi, komut ikamesi ve aritmetik ifade genişletmesi uygulanır (Genişletmeler bölümünde açıklandığı gibi). İşleç "<<" yerine "<<-" ise, belge-burada-metninin başındaki sekmeler kaldırılır.

  Arama ve Yürütme
Üç tür komut vardır: kabuk işlevleri, yerleşik komutlar ve normal uygulamalar -- ve komut (ada göre) bu sırayla aranır. Her biri farklı bir şekilde yürütülür.

Bir kabuk işlevi yürütüldüğünde, tüm konumsal değişkenler (değişmeden kalan $0 hariç) kabuk işlevinin girdileri haline gelir. Açıkça komutun ortamına yerleştirilen değişkenler (işlev adından önce bunlara atamalar yapılarak) değerleri ile birlikte işlevin yerel değişkenleri haline gelir. Daha sonra işlev tanımında verilen komut yürütülür. Konumsal değişkenlere, komut tamamlandığında ilk değerleri geri atanır. Bunların hepsi aynı kabuk içinde gerçekleşir.

Kabuk yerleşikleri, yeni bir süreç oluşturmadan dahili olarak kabukta yürütülür.

Komut adı bir işlev veya yerleşikle eşleşmiyorsa, komut dosya sisteminde normal bir uygulama olarak aranır (sonraki bölümde açıklandığı gibi). Normal bir uygulama yürütüldüğünde, kabuk girdileri ve ortam değişkenleri uygulamaya aktarılarak uygulama yürütülür. Uygulama normal bir yürütülebilir dosya değilse (yani, ASCII gösterimi "#!" olan "sihirli numara" ile başlamıyorsa, dolayısıyla execve(2) çağrısı ENOEXEC döndürüyorsa) kabuk uygulamayı bir alt kabukta yorumlayacaktır. Alt kabuk bu durumda kendisini yeniden ilklendirecek ve böylece etki, bu özel kabuk betiğini yürütmek için yeni bir kabuk çağrılmış gibi olacaktır, ancak ana kabukta bulunan komutların konumu alt kabuk tarafından hatırlanacaktır.

  Dosya Yolu Araması
Bir komutun yeri tespit edilirken, kabuk önce bu isimde bir kabuk işlevi olup olmadığına bakar. Sonra aynı isimde yerleşik bir komut arar. Yerleşik bir komut da bulunamazsa iki durumdan biri gerçekleşir:

    1.  Eğik çizgi içeren komut adları, herhangi bir arama yapılmadan yürütülür.

    2.  Kabuk, sırayla PATH içindeki her dizinde komutu arar. PATH değişkeninin değeri, iki nokta üst üste ile ayrılmış bir dizi girdiden oluşmalıdır. Her girdi bir dizin adı içerir. Geçerli dizin, örtük olarak boş bir dizin adıyla veya doğrudan tek bir noktayla belirtilebilir.

  Komut Çıkış Durumu
Her komutun, diğer kabuk komutlarının davranışını etkileyebilecek bir çıkış durumu vardır. Genel olarak, bir komutun normal veya başarı göstergesi olarak sıfırla, başarısızlık, hata veya olumsuzluk göstergesi olarak sıfırdan farklı bir değerle çıkması gerekir. Her komutun kılavuz sayfasında, çeşitli çıkış kodları ve bunların ne anlama geldiği belirtilmelidir. Ek olarak yerleşik komutlar da, yürütülen kabuk işlevlerinde olduğu gibi çıkış kodları döndürür.

Bir komut tamamen değişken atamalarından oluşuyorsa, komutun çıkış durumu, varsa son komut ikamesinin çıkış durumudur, aksi takdirde 0’dır.

  Karmaşık Komutlar
Karmaşık komutlar, birlikte daha büyük bir karmaşık komut oluşturan denetim işleçleri veya anahtar sözcüklerle basit komutların birleşimleridir. Daha genel olarak, bir komut aşağıdakilerden biridir:

    • basit komut
    • ardışık komutlar
    • liste veya bileşik liste
    • bileşik komut
    • işlev tanımı

Aksi belirtilmedikçe, bir komutun çıkış durumu, komut tarafından yürütülen son basit komutun çıkış durumudur.

  Ardışık Komutlar
Ardışık komut, | denetim işleciyle ayrılmış bir veya daha fazla komuttan oluşan bir dizilimdir. Son komut hariç tümünün standart çıktısı, bir sonraki komutun standart girdisine bağlanır. Son komutun standart çıktısı, normal olarak kabuktan alınır.

Ardışık komut sözdizimi:

    [!] komut1 [| komut2 ...]

komut1’in standart çıktısı, komut2’nin standart girdisine bağlanır. Bir komutun standart girdisi, standart çıktısı veya her ikisinin, komutun parçası olan yönlendirme işleçleri ile belirtilen herhangi bir yönlendirmeden önce ardışık düzen tarafından atandığı varsayılır.

Ardışık komutlar artalanda yürütülmüyorsa (daha sonra açıklanacak), kabuk tüm komutların tamamlanmasını bekleyecektir.

Eğer ardışık komut ! anahtar sözcüğü ile başlamıyorsa, ardışık komutun çıkış durumu yürütülen son komutun çıkış durumudur. Aksi takdirde, çıkış durumu, son komutun çıkış durumunun mantıksal DEĞİL’idir. Yani, son komut 0 döndürürse, çıkış durumu 1’dir; son komut sıfırdan büyük bir değerle dönerse, çıkış durumu 0’dır.

Standart girdinin veya standart çıktının veya her ikisinin ardışık komut ataması yönlendirmeden önce gerçekleştiğinden, yalnızca yönlendirme ile değiştirilebilir. Örneğin,

    $ komut1 2<&1 | komut2

ardışık komutu, komut1’in hem standart çıktısını hem de standart hatasını komut2’nin standart girdisine gönderir.

Ardışık komut, VE-VEYA listesinin (aşağıda açıklanmıştır) basit halidir. Satır sonu karakteri, başka bir işleç olmadığında ; ile eşdeğerdir. Sonlandırıcı olarak ; veya satırsonu karakteri, önceki ardışık komutun veya daha genel olarak, önceki VE-VEYA listesinin sırayla yürütülmesine sebep olur; yani, kabuk komutları yürütür ama sonraki komutlara geçmeden önce bunların tamamlanmasını bekler. Sonlandırıcı olarak &, önceki VE-VEYA listesinin eşzamansız (artanda) yürütülmesine neden olur (aşağıdaki bir sonraki paragrafa bakın). Eşzamansız bir VE-VEYA listesinin çıkış durumu sıfırdır. Tamamlandıktan sonra komutların gerçek çıkış durumu, yerleşik wait komutu kullanılarak elde edilebilir.

Diğer bazı kabuklardan farklı olarak, ardışık komuttaki her sürecin çağrıldığı kabuğun alt kabuğunda yürütüldüğüne dikkat edilmelidir (bir kabuk yerleşiği olmadığı sürece; bu durumda alt kabuk açılmaz, geçerli kabukta yürütülür -- ancak ortam değişkenleri üzerindeki tüm etkiler silinir).

  Artalan Komutları -- &
Bir komut "ve (&) denetim işleci" tarafından sonlandırılırsa, kabuk komutu eşzamansız olarak (artalanda) yürütür -- yani, kabuk bir sonraki komutu yürütmeden önce, komutun tamamlanmasını beklemez.

Bir komutun artalanda yürütülmesini sağlayan sözdizimi:

    komut1 & [komut2 & ...]

Kabuk etkileşimli değilse, eşzamansız komutun (artalan komutunun) standart girdisi /dev/null olur.

  Listeler (genel olarak)
Liste, satırsonu karakteri, noktalı virgül veya & ile ayrılan ve isteğe bağlı olarak bu üç karakterden biri ile sonlandırılan bir veya daha fazla komuttan oluşan bir dizilimdir. Etkileşimli bir kabuğa verilen komutları içeren her kabuk uygulaması bir listedir. Böyle bir listedeki her komut, tamamen ayrıştırıldıktan sonra yürütülür.

Listedeki komutlar yazıldıkları sıraya göre yürütülür. Komutun ardından bir & işleci geliyorsa, kabuk komutu başlatır ve hemen bir sonraki komuta geçer; aksi halde bir sonrakine geçmeden önce komutun sonlanmasını bekler.

  VE-VEYA Listeleri (Kısa Liste İşleçleri)
“&&” ve “||” VE-VEYA listesi işleçleridir. “&&” ve “||” işleçlerinin öncelikleri aynıdır ve soldan ilişkilendirmelidir, yani bu işleçler soldan sağa değerlendirilir.

&&” yalnızca ilk komutun çıkış durumu sıfırsa ikinci komutun yürütülmesini sağlar. “||” işleci de buna benzer, farklı olarak ikinci komutun yürütülebilmesi için birincinin çıkış durumu sıfırdan farklı olmak zorundadır.

  Akış Denetim Deyimleri -- if, while, for, case
Bu deyimler aslında bileşik komutlardır. if deyiminin sözdizimi:

    if liste
    then liste
    [ elif liste
    then   liste ] ...
    [ else liste ]
    fi

İlk listenin çıkış durumu sıfır ise, ardından gelen liste yürütülür. Aksi takdirde, elif varsa sonraki liste yürütülür ve işlem tekrarlanır. elif ve beraberindeki liste belirtilmemişse ama else belirtilmişse sonraki liste yürütülür.

while deyiminin sözdizimi:

    while  liste
    do     liste
    done

İlk listenin çıkış durumu sıfırdan farklı oluncaya dek iki liste yinelenir. while deyimini yerini until deyimi aldığında ise ilk listenin çıkış durumu sıfır oluncaya dek iki liste yinelenir.

for deyiminin sözdizimi:

    for değişken [ in [ sözcük ... ] ]
    do  liste
    done

in deyimindeki sözcükler genişletilir ve liste, değer olarak her defasında bir sözcük atanan değişkenle yürütülür. in sözcük ... ile "$@" eşdeğerdir. Değişkenden sonra in olduğu halde hiçbir sözcük belirtilmemişse liste yürütülmez ve çıkış durumu sıfır olur.

break and continue deyiminin sözdizimi:

    break [ sayı ]
    continue [ sayı ]

break içteki sayıncı for veya while döngüsünde döngüden çıkılmasını sağlar. continue ise içteki sayıncı döngüden devam edilmesini sağlar. Bunlar yerleşik komut olarak gerçeklenmiştir.

case deyiminin sözdizimi:

    case sözcük in
    [(]kalıp [| kalıp]) [liste] ;;
    ...
    esac

kalıp, “|” karakteri ayraç olarak kullanıldığında bir veya daha fazla sayıda kalıp içerebilir (Bkz: Kabuk Kalıpları). kalıptan önceki “(” karakterinin kullanımı isteğe bağlıdır.

sözcük genişletilir ve ilkinden sonuncusuna kadar sırayla her kalıp ile eşleştirilir ve her kalıp eşleştirme denenmeden hemen önce genişletilir. Bir eşleşme bulunduğunda, kalıp karşılaştırmaları durur ve varsa ilişkili liste değerlendirilir. ;; ile sonlanan bir liste yürütüldüğünde veya esac değerine ulaşıldığında, case ifadesinin yürütülmesi tamamlanır. Çıkış durumu, varsa değerlendirilen son listenin yürütülen son komutunun durumudur, yoksa sıfırdır.

  Komutların Gruplanması
Komutlar,

    (liste)

sözdizimi ile veya

    { liste; }

sözdizimi ile gruplanabilir. Yaylı ayraçlar işleç olup ayrıntılı bir sözdizimi gerektirmezken kaşlı ayraçlar anahtar sözcüktür, bu nedenle listeden birer boşluk ile ayrılmaları gerekir. İlki, komutları bir alt kabukta yürütür. (liste) halinde gruplanan yerleşik komutlar, geçerli kabuğu etkilemez. İkincisi başka bir kabuğu çatallamaz, bu nedenle daha verimlidir. Komutları bu şekilde gruplamak, çıktılarının tek bir uygulama gibi yönlendirilmesine olanak tanır:

    { printf " hello " ; printf " world\n" ; } > greeting

Kaşlı ayracın bir komut girdisi olarak değil, anahtar sözcük olarak tanınması için denetim işlecinin (burada ";") kaşlı ayraçtan önce gelmesi gerektiğine dikkat edilmelidir.

  İşlevler
İşlev tanımının sözdizimi:

    isim () komut

İşlev tanımı yürütülebilir bir ifadedir; yürütüldüğünde, isim adlı işlevi yükler ve sıfır çıkış durumu döndürür. komut normalde "{" ve "}" arasına alınmış bir listedir.

Değişkenler, local deyimi kullanılarak işleve yerel olarak bildirilebilir. Bu, işlevin ilk ifadesi olarak görünmelidir ve sözdizimi şu şekildedir:

    local [değişken | -] ...

local yerleşik komut olarak gerçeklenmiştir.

Bir değişken yerel yapılırsa, başlangıç değerini devralır ve varsa aynı etki alanında aynı adlı değişkenden dışa aktarılabilir ve salt okunur olarak işaretlenebilir. Aksi takdirde, değişkene başlangıçta değer atanmamış olur. Kabuk etki alanını dinamik olarak belirler, böylece g işlevini çağıran x değişkenini f işlevi için yerel yaparsanız, g içinde x değişkenine yapılan atıflar, x küresel değişkenine değil, f içinde bildirilen x değişkenine atıfta bulunur.

Yerel yapılabilecek tek özel değişken “-” dir. “-” yerel yapılırsa, işlev dönüş yaptığında, işlev içinde set yerleşiği üzerinden değiştirilen kabuk değişkenlerine özgün değerleri geri atanır.

return deyiminin sözdizimi:

    return [çıkışdurumu]

return deyimi işlevin yürütmesini durdurur. return yerleşik komut olarak gerçeklenmiştir.

  Değişkenler
Kabuk bir takım değişkenler içerir. Başlangıçta, kabuk tüm ortam değişkenlerini kabuk değişkenlerine dönüştürür. Yeni bir değişken şöyle atanabilir:

    isim=değer

Kullanıcı tarafından tanımlanan değişkenler, yalnızca harfler, rakamlar ve alt çizgilerden oluşan bir ada sahip olmalı, bir rakam ile başlamamalıdır. Kabuk değişkenlerinin adları ise aşağıda açıklanacağı üzere yalnızca rakamlardan (konumsal değişkenler) veya yalnızca tek bir özel karakterden (özel değişkenler) oluşabilir:

Konumsal Değişkenler
    Konumsal değişkenlerin isimleri, yalnızca sıfırdan büyük tamsayılardan oluşur. Kabuk bunlara, kabuk betiğinin adından sonra gelen komut satırı girdilerinin değerlerini atar. Bunları atamak veya sıfırlamak için set yerleşiği de kullanılabilir.

Özel Değişkenler
    Özel değişkenler, değerleri kabuk tarafından atanan ancak isimleri tek bir özel karakterden oluşan değişkenlerdir. Bu değişkenlerin değerlerine diğer kabuk değişkenleri gibi başlarına $ işleci getirilerek ulaşılır. Özel değişkenler ve aldıkları değerler:

    0 (Sıfır)
        Kabuğun veya kabuk betiğinin adına genişletilir.

    *   1’den itibaren konumsal değişkenlere genişletilir. Genişletme çift tırnaklı bir dizge içinde gerçekleştiğinde her değişkenin değeri, IFS değişkeninin ilk karakteriyle veya IFS atanmamışsa bir boşluk ile ayrılmış tek bir alana genişletilir.

    @   1’den itibaren konumsal değişkenlere genişletilen bir dizidir. Genişletme çift tırnak içinde gerçekleştiğinde, her bir konumsal değişken ayrı bir elemana genişler. Konumsal değişken yoksa, @ çift tırnaklı olsa bile @ genişletmesi sıfır eleman üretir. Bunun anlamı, temel olarak, örneğin, $1 "abc" ve $2 "def ghi" ise, "$@" iki elemana genişleyecektir:

            "abc" "def ghi"

    #   Konumsal değişken sayısına genişletilir.

    ?   Ardışık komutlardan son yürütülen komutun çıkış durumuna genişletilir.

    - (tire)
        Çağrı sırasında set yerleşiği veya dolaylı olarak kabuk tarafından belirlenen geçerli seçenek adlarına (tek harfli seçenek adları tek bir dizge halinde birleştirilir) genişler.

    $   Çağıran kabuğun süreç kimliğine genişler. Bir alt kabuk, ebeveyninin $ değerini korur.

    !   Geçerli kabuk tarafından artalanda en son yürütülen komutun süreç kimliğine genişler. Ardışık komutlarda ise, ardışık komutlardan yürütülen sonuncu komutun süreç kimliğidir.

  Genişletmeler
Genişletmeler, sözcükler üzerinde gerçekleştirilen çeşitli genişletmeleri içerir. Daha sonra açıklanacağı gibi, her sözcüğe tüm genişletmeler uygulanmaz.

Tek bir sözcük içinde uygulanan Ev Dizini olarak Yaklaşık Genişletmesi, İfade Genişletme, Komut İkamesi, Aritmetik İfade Genişletmesi ve Tırnak kaldırma işlemleri tek bir alana genişler. Yalnızca Boşluk Ayıklama (Alanlara Ayırma), tek bir sözcükten birden fazla alan oluşturabilir. Bu kuralın tek istisnası, yukarıda açıklandığı gibi çift tırnak içinde @ özel değişkeninin genişletilmesidir.

Genişletmeler şu sırayla uygulanır:

    1.  Ev Dizini olarak Yaklaşık Genişletmesi, İfade Genişletme, Komut İkamesi, Aritmetik İfade Genişletmesi (Tamamı bir kerede uygulanır).

    2.  Boşluk Ayıklama (Alanlara Ayırma), IFS değişkeni boş değilse step(1) tarafından üretilen alanlara uygulanır.

    3.  Dosya Yolu Genişletmesi (Dosya Adı Üretimi) (set -f etkin değilse).

    4.  Tırnak kaldırma.

$ karakteri ile başlayan herşeye İfade Genişletme, Komut İkamesi veya Aritmetik İfade Genişletmesi uygulanır.

Ev Dizini olarak Yaklaşık Genişletmesi
    Tırnaksız yaklaşık imi (~) ile başlayan sözcüklere, yaklaşık genişletmesi uygulanır. Eğik çizgiye (/) veya sözcüğün sonuna kadar olan tüm karakterler kullanıcı adı olarak ele alınır ve kullanıcının ev dizini ile değiştirilir. Kullanıcı adı yoksa (~/foobar’daki gibi), yaklaşık imi HOME değişkeninin değeri (mevcut kullanıcının ev dizini) ile değiştirilir.

İfade Genişletme
    İfade genişletme biçemi:

        ${ifade}

    Burada, "}" ile eşleşene kadar tüm karakterler ifadeyi oluşturur. "}" eşleşmesi belirlenirken, ters eğik çizgi ile öncelenmiş ve tırnak içine alınmış dizgelerin içinde olanlar ile Aritmetik İfade Genişletmesi, Komut İkamesi ve değişken genişletmesine konu olanlar dikkate alınmaz.

    Değişkeni genişletmesinin en basit biçemi:

        ${değişken}

    değişkenin değeri varsa, değer genişletilir.

    Birden fazla rakam içeren Konumsal Değişkenler ile ardından adın parçası olarak yorumlanabilecek bir karakter gelen Özel Değişkenler hariç, değişken adı, isteğe bağlı olarak kaşlı ayraçlarla sarmalanabilir. Çift tırnakla sarmalanma durumunda:

        1.  Genişletmenin sonuçlarına Dosya Yolu Genişletmesi (Dosya Adı Üretimi) uygulanmaz.

        2.  @ haricinde, genişletme sonuçlarında Boşluk Ayıklama (Alanlara Ayırma) yapılmaz.

    Ek olarak, aşağıdaki biçemlerden biri kullanılarak değişken genişletmesinde değişiklik yapılabilir:

    ${değişken:-sözcük}
        Öntanımlı değerler kullanılır. değişken atanmamışsa veya null atanmışsa sözcük genişletmesi kullanılır, aksi takdirde değişken değeri kullanılır.

    ${değişken:=sözcük}
        Öntanımlı değerler atanır. değişken atanmamışsa veya null atanmışsa, değişken’e değer olarak sözcük genişletmesi atanır. Her durumda, değişken’in son değeri kullanılır. Konumsal değişkenler ve özel değişkenler bu yolla atanamaz yalnızca diğer değişkenler bu yolla atanabilir.

    ${değişken:?[sözcük]}
        değişken atanmamışsa veya null atanmışsa bir hata var demektir. değişken atanmamışsa veya null atanmışsa sözcük genişletmesi (veya sözcük belirtilmemişse, atanmamış olduğunu belirten bir ileti) standart hataya yazılır ve kabuk sıfırdan farklı bir çıkış durumu ile çıkar. Bununla birlikte, kabuk etkileşimli ise çıkması gerekmez. Aksi takdirde, değişken değeri kullanılır.

    ${değişken:+sözcük}
        Diğer değer kullanılır. değişken atanmamışsa veya null atanmışsa, null kullanılır. Aksi takdirde, sözcük genişletmesi kullanılır.

    Yukarıdaki değişken genişletme biçemlerinde iki nokta üst üste iminin yokluğunda, sınama yalnızca atanmamış değişkene uygulanır, null atanmış değişkene uygulanmaz.

    ${#değişken}
        Dizge uzunluğu. değişken değerinin karakter sayısı.

    Aşağıdaki dört değişken genişlemesi alt dizge işlemleri içindir. Kalıpların değerlendirilmesinde, her durumda, düzenli ifade sözdizimi yerine kalıp eşleme sözdizimi kullanılır (Bkz: Kabuk Kalıpları). değişken adı * veya @ ise genişletme sonucu belirlenmemiştir. Değişken genişletme dizgesinin tamamının çift tırnaklarla sarmalanması aşağıdaki dört kalıp karakteri çeşidinin tırnaklanmasına sebep olmaz, oysa kaşlı ayraçlar içinde tırnaklama bu etkiye sebep olur.

    ${değişken%sözcük}
        En küçük sonek kalıbını kaldırır. sözcük bir kalıp üretecek şekide genişletilir. Daha sonra değişken genişletmesi, sonekin kalıpla eşleşen en küçük kısmının silinmesiyle sonuçlanır.

    ${değişken%%sözcük}
        En geniş sonek kalıbını kaldırır. sözcük bir kalıp üretecek şekide genişletilir. Daha sonra değişken genişletmesi, sonekin kalıpla eşleşen en geniş kısmının silinmesiyle sonuçlanır.

    ${değişken#sözcük}
        En küçük önek kalıbını kaldırır. sözcük bir kalıp üretecek şekide genişletilir. Daha sonra değişken genişletmesi, önekin kalıpla eşleşen en küçük kısmının silinmesiyle sonuçlanır.

    ${değişken##sözcük}
        En geniş önek kalıbını kaldırır. sözcük bir kalıp üretecek şekide genişletilir. Daha sonra değişken genişletmesi, önekin kalıpla eşleşen en geniş kısmının silinmesiyle sonuçlanır.

Komut İkamesi
    Komut ikamesi, bir komutun çıktısının, komut adı olarak kullanılmasını sağlar. Komut ikamesi, komut aşağıdaki gibi

        $(komut)

    sarmalandığında veya

        ’komut’

    biçeminde ters tek tırnaklarla sarmalandığında gerçekleşir.

    Kabuk, bir alt kabuk ortamında komutu yürüterek ve komut ikamesini komutun standart çıktısıyla değiştirerek, ikamenin sonundan bir veya daha fazla satır sonu karakterini kaldırarak komut ikamesini genişletir. (Çıktının bitiminden önceki gömülü satırsonu karakterleri kaldırılmaz; ancak, alan ayırma sırasında bunlar, IFS’nin değerine ve etkin olan tırnaklamaya bağlı olarak boşluklara dönüştürülebilir.)

Aritmetik İfade Genişletmesi
    Aritmetik ifade genişletmesi, bir aritmetik ifadeyi değerlendirmek ve yerine değerini koymak için bir mekanizma sağlar. Aritmetik ifade genişletmesinin biçemi:

        $((ifade))

    İfade, çift tırnak içindeymiş gibi ele alınır, ancak ifade içindeki çift tırnak özel olarak ele alınmaz. Kabuk, değişken genişletmesi, Komut İkamesi ve Tırnak kaldırma için ifadedeki tüm öğeleri genişletir.

    Daha sonra, kabuk bunu aritmetik bir ifade olarak ele alır ve yerine ifadenin değerini koyar.

Boşluk Ayıklama (Alanlara Ayırma)
    Kabuk, değişken genişletmesi, Komut İkamesi ve Aritmetik İfade Genişletmesi sonra, alanlarına ayırmak için çift tırnak içinde olmayan genişletme ve ikame sonuçlarını tarar.

    Kabuk IFS değişkenindeki her karakteri bir ayraç olarak ele alır. Bunları değişken genişletmesi ve komut ikamesinin sonuçlarını alanlara ayırmak için kullanır.

Dosya Yolu Genişletmesi (Dosya Adı Üretimi)
    Alanlara ayırmanın tamamlanmasından sonra -f seçeneği verilmemişse dosya adı üretimine geçilir. Her sözcük, eğik çizgilerle ayrılmış bir dizi kalıp olarak görünür. Genişletme işleminde, mevcut dosyaların adları, her kalıp kendisiyle eşleşen bir dizge ile değiştirilerek elde edilir. Bununla ilgili iki sınırlama vardır:

        • Bir kalıp eğik çizgi içeren bir dizge ile eşleşemez.
        • Bir kalıp, kalıbın ilk karakteri bir nokta olmadıkça nokta ile başlayan bir dizge ile eşleşemez.

    Sonraki bölümde, hem dosya yolu genişletmesinde hem de case komutunda kullanılan kalıplar açıklanmaktadır.

Kabuk Kalıpları
    Bir kalıp, özel kalıp karakterleri ve kendileri ile eşleşen normal karakterlerden oluşur. Özel kalıp karakterleri: “!”, “*”, “?” ve “[”. Bunların normal karakterler olarak davranması istenirse tırnak içine alınmalıdırlar. Komut ikamesi veya değişken genişletmesi yapıldıktan sonra çift tırnak içindeki dolar imi veya ters tırnak imleri hariç, değişkenin değeri veya komut çıktısı dolar imi veya ters tırnak imleri için taranır ve bunlar özel kalıp karakterlerine dönüştürülür.

    Yıldız imi (“*”) herhangi bir karakter dizisiyle eşleşir. Soru imi herhangi bir tek karakterle eşleşir. Sol köşeli ayraç (“[”) bir karakter sınıfını tanıtır. Karakter sınıfının sonu bir (“]” ile gösterilir); "]" eksikse "[", bir karakter sınıfı sunmak yerine kendisi ile eşleşir. Bir karakter sınıfı, köşeli parantezler arasındaki herhangi bir karakterle eşleşir. Tire imi kullanılarak bir karakter aralığı belirtilebilir. Karakter sınıfının ilk karakterinden önceki ünlem işareti, karakter sınıfının dışında kalan karakterlerle eşleşme sağlar.

    Bir karakter sınıfının “]” içermesi için listelenen ilk karakter olmalıdır (varsa “!” iminden sonra). Tire imini içermesi için listelenen ilk veya son karakter olmalıdır.

Tırnak kaldırma
    Yorumlamalar uygulandıktan sonra, yukarıdaki yorumlamaların sonucu olmayan ve tırnak içine alınmamış tüm ters eğik çizgi (\), tek tırnak (’) ve çift tırnak (") karakterleri kaldırılır.

  Yerleşikler
Bu bölümde, ayrı bir süreç tarafından gerçekleştirilemeyen bazı işlemleri gerçekleştirmeleri gerektiği için yerleşik olan yerleşik komutlar açıklanmıştır. Ayrıca, yerleşik olarak daha verimli olabilecek birkaç başka komut da bunlara eklenmiştir (printf, echo, test, vb gibi).

: true
    Çıkış durumu olarak 0 (true) döndürmekten başka hiçbir şey yapmaz.

. dosya
    Belirtilen dosyadaki komutlar okunur ve kabuk tarafından yürütülür.

alias [isim[=dizge ...]]
    isim=dizge belirtilmişse kabuk, takma adı değer dizgesiyle birlikte tanımlar. Yalnızca isim belirtilmişse takma adın değeri basılır. Girdisiz kullanım, tanımlanmış tüm takma adların isim ve değerlerinin listelenmesini sağlar. Ayrıca bkz: unalias.

bg [görev] ...
    Belirtilen görev (belirtilmemişse geçerli görev) çalışmasını artalanda sürdürür.

command [-p] [-v] [-V] komut [komut-girdisi ...]
    Belirtilen komut aynı addaki kabuk işlevi yok sayılarak yürütülür. Yerleşik komutla aynı adda bir kabuk işlevi de varsa bu yerleşik yararlı olur.

    -p  komut tüm standart ugulamaları bulmayı garanti eden PATH ortam değişkeni kullanılarak aranır.

    -V  komutu yürütmek yerine type yerleşiğinin yaptığı gibi, komut aramasının sonuçlarını gösterir.

    -v  komutu yürütmek yerine komut için arama yapar ve uygulamaları, yerleşik komut adlarını ve takma ad genişletmelerini mutlak dosya yolları ile gösterir.

cd - cd [-LP] [dizin]
    Belirtilen dizine (belirtilmemişse HOME dizinine) geçer. CDPATH değişkeni cd komutunun ortamında görünür durumdaysa veya CDPATH kabuk değişkeni, eğik çizgi ile başlamayan bir dosya yolu ile tanımlanmışsa, belirtilen dizin CDPATH dizinlerinde aranır. CDPATH değerinin biçemi PATH ile aynıdır. dizin olarak tek bir tire belirtilmişse OLDPWD ortam değişkeninin değeri kullanılır. cd komutu belirtilen dizinden farklı bir dizine geçiş yapmışsa dizin adını gösterir. Bu genellikle, dizin olarak tek bir eğik çizgi belirtilmesi veya CDPATH değerinin kullanılması durumunda ortaya çıkar. -P seçeneği fiziksel dizin yapısının kullanılmasına sebep olur, yani tüm sembolik bağlar değerlerine çözümlenir. -L seçeneği önüne getirildiği -P seçeneğini etkisiz kılar.

echo [-n] dizge...
    Belirtilen dizgeleri aralarında boşluk bırakarak standart çıktıya basar. -n seçeneği belirtilmezse dizgelerden sonra satır sonu karakteri çıktılanır.

    Aşağıdaki dizgeciklerin varlığında (çift tırnakların içinde belirtildikleri takdirde), dizgecik çıktılanmaz, dizgecikle ilgili eylem gerçekleştirilir :

    \b  Ters eğik çizgi karakteri çıktılanır.

    \c  Ardından gelen çıktıyı baskılar. Genelde, son dizgenin sonunda belirtilerek satır sonu karakterinin basılması önlenir.

    \f  Sayfa ileri karakterini çıktılar.

    \n  Satır sonu (yeni satır) karakterini çıktılar (daktilodaki şaryoyu döndürüp satırın başına götürme işlemini uçbirimde yapar).

    \r  Satır başı karakterini çıktılar (imleci satırın başına gönderir). Örnek:

            $ echo "12\r3"
            32

    \t  Yatay sekme karakterini çıktılar.

    \v  Düşey sekme karakterini çıktılar (imleci bulunduğu sütunda düşeyde ilerletir). Örnek:

            $ echo "başlık açıklama\n" "\rbaşlık\v" "açıklama"
            başlık açıklama
            başlık
                   açıklama

    \0NNN
        NNN sekizlik tabanda en fazla 3 rakam içerebilir. Belirtilmişse sekizlik ASCII NNN karakterini belirtilmemişse 0ıncı karakteri (Boş karakter de dediğimiz, meşhur "null" karakterini) basar. Hiçbir çıktı vermez.)

    \\  Ters eğik çizgi çıktılar.

    Diğer tüm ters eğik çizgi dizgecikleri, tanımsız davranışı ortaya çıkarır.

eval dizge ...
    Belirtilen tüm dizgeleri aralarına boşluk yerleştirerek birleştirir. Genişletmeleri uyguladıktan sonra komutu yürütür.

exec [komut komut-girdisi ...]
    Bir kabuk komutu veya işlev olmamak koşuluyla gerçek bir komut belirtildiğinde komut, süreci kabuktan devralır. komut-girdisi içinde belirtilen yönlendirmeler kalıcı olur, yani exec yerleşiğinin işi bittiğinde yönlendirmeler geri alınmaz.

exit [çıkışdurumu]
    Kabuk oturumunu sonlandırır. çıkışdurumu belirtilmişse kabuğun çıkış durumu olarak kullanılır, aksi takdirde önceki komutun çıkış durumu kullanılır.

export isim ... export -p
    Belirtilen isimler dışa aktarılarak sonraki komutların ortam değişkenleri olması sağlanır. Bir değişkenin dışa aktarılmaması için tek yol, onu unset ile atanmamış yapmaktır. Kabuk bir değişkenin değerini dışa aktarırken de atayabilir:

        export name=value

    export komutu hiçbir girdi belirtilmeksizin kullanıldığında dışa aktarılmış tüm ortam değişkenlerini listeler. -p seçeneği belirtildiğinde çıktı, etkileşimli olmayan kullanım için uygun şekilde biçimlendirilir.

fc [-e düzenleyici] [ilk [son]] fc -l [-nr] [ilk [son]] fc -s [eski=yeni] [ilk]
    fc yerleşiği etkileşimli kabuğa evvelce girilmiş (komut geçmişindeki) komutları listeler, düzenler veya yeniden çalıştırır.

    -e düzenleyici
        Komutları düzenlemek için belirtilen düzenleyici kullanılır. düzenleyici dizgesi bir komut adı olup PATH ortam değişkeninde belirtilen yollar üzerinde olmalıdır. Seçenek belirtilmezse öntanımlı olarak FCEDIT ortam değişkeninde belirtilen düzenleyici kullanılır. FCEDIT tanımlı değilse veya boş değer içeriyorsa EDITOR ortam değişkeninin değeri kullanılır. EDITOR de tanımlı değilse veya boş değer içeriyorsa düzenleyici olarak ed(1) kullanılır.

    -l  Komutları düzenlemek için bir düzenleyici çağırmak yerine komutları listeler. Komutlar öntanımlı olarak ilk ve son ile belirtilen sırayla gösterilir. -r belirtilmişse sıralama tersine olur. Her komuttan önce komut geçmişindeki sıra numarası basılır.

    -n  -l seçeneği ile komutlar listelenirken sıra numaraları gösterilmez.

    -r  Komutlar listelenirken (-l ile) veya düzenlenirken ( -l veya -s olmaksızın) sıralama sondan ilke doğru olur.

    -s  Bir düzenleyici çağırmaksızın komut yeniden çalıştırılır.

    ilk son
        Listelenecek ve düzenlenecek komutları seçmek için kullanılır. Komut geçmişinde saklanabilecek komut sayısı HISTSIZE ortam değişkeninde tutulur. ilk ve son değerleri şunlardan biri olmalıdır:

        [+]sayı
            sayı komut geçmişinde komutun sıra numarasını belirten pozitif bir tamsayı olmalıdır. Komutların numaralarına -l seçeneği ile erişilebilir.

        -sayı
            -sayı komut geçmişinde komutun sıra numarasını belirten negatif bir tamsayı olmalıdır. Komutların numaralarına -l seçeneği ile erişilebilir. -1 çalıştırılan son komuttur.

    dizge
        Aranan komutun komut geçmişindeki son kullanımına komutun ilk birkaç karakteri dizge olarak belirtilerek erişilebilir. -s seçeneği eski=yeni terimiyle birlikte kullanılmışsa eski dizgesi eşit imini içermemelidir.

    fc komutunun önemsediği ortam değişkenleri:

    FCEDIT
        Kullanılacak düzenleyicinin adı.

    HISTSIZE
        Komut geçmişinde tutulabilecek en fazla komut sayısı.

fg [görev]
    Belirtilen görev veya geçerli olan önalana alınır.

getopts seçenekler değişken
    POSIX getopts yerleşik komutu Bell Labs getopt(1) türevi ile karıştırılmamalıdır.

    seçenekler, seçeneğin bir girdi gerektirdiğini belirtmek için isteğe bağlı olarak her birinin ardından iki nokta üst üste gelebilen bir dizi harf olmalıdır. Ayıklanan her seçenek değişkene atanır.

    getopts yerleşik komutu, boşluk içeren girdileri işlemesi nedeniyle kullanımı önerilmeyen eski getopt(1) yardımcı komutunun yerini alır.

    getopts yerleşiği, bir komutun girdi listesinden seçenekleri ve seçenek girdilerini ayıklamak için kullanılabilir. getopts çağrıldığında, seçenekler dizgesinde belirtilen seçeneklerden komut satırında belirtileni değişkene ve seçenek sayısı OPTINDe, girdisini OPTARG kabuk değişkenine yerleştirir. Kabuk çağrıldığında, OPTIND 1 ile ilklendirilir. Bir girdi gerektiren her seçenek için, girdi OPTARG kabuk değişkenine yerleştirilir. Girdisiz seçenekler için OPTARG tanımsızdır.

    seçenekler seçenek harflerinden (bkz. getopt(3) oluşan bir dizgedir. Bir harfin ardından iki nokta üst üste geliyorsa, seçeneğin kendisinden boşlukla ayrılabilen veya kendine bitişik bir girdisi var demektir. Komut satırında belirtilmiş bir seçenek seçenekler arasında yoksa, değişkene “?” atanır, OPTARG tanımsız olur ve çıktı standart hataya yazılır. seçenekler dizgesinin ilk karakteri iki nokta üst üste ise, tüm hatalar yok sayılır.

    Son seçeneğin ardından değişkene “?” atanır ve getopts sıfırdan farklı bir değerle çıkar.

    Aşağıdaki örnekte seçenek olarak [a] ve [b] karakterleri ile girdisi olabilen [c] karakterini kabul eden bir betiğin komut satırını nasıl değerlendirileceği gösterilmiştir.

        while getopts abc: f
        do
                case $f in
                a | b)  secenek=$f;;
                c)      terim=$OPTARG;;
                \?)     echo $USAGE; exit 1;;
                esac
        done
        shift ’expr $OPTIND - 1’
        echo "Seçenek olmayan girdiler: " "$@"

    Bu kodun kabul ettiği komut şunlardan biri olabilir:

        betikadı -acterim dosya dosya
        betikadı -a -c terim dosya dosya
        betikadı -cterim -a dosya dosya
        betikadı -a -cterim -- dosya dosya

hash -rv komut ...
    Hatırlanan komutların yerlerini bir tablo olarak gösterir. Girdisiz kullanıldığında bu tablonun içeriği gösterilir. Son cd komutundan beri bakılmamış girdiler yıldız imi ile imlenir, bu girdilerin geçersiz olması mümkündür.

    Girdi belirterek kullanıldığında, belirtilen komutlar (işlev değilse) ve tablodan kaldırılır ve konumları saptanır. -v seçeneği ile hash komutların konumlarını bulduğu gibi gösterir. -r seçeneği, işlevler dışındaki tüm öğelerin tablodan silinmesine neden olur.

pwd [-LP]
    Her seferinde yeniden hesaplamak yerine geçerli dizinin ne olduğunu hatırlar. Bu işleri hızlandırır. Ancak, geçerli dizinin adı değişirse, pwd dizinin eski adını göstermeye devam edecektir. -P seçeneği ile tüm sembolik bağlar hedeflerine çözümlenir. -L seçeneği, önceki tüm -P seçeneklerini etkisiz kılar.

read [-p istem] [-r] değişken [...]
    -p seçeneği belirtilirse ve standart girdi bir uçbirim ise istem gösterilir. Daha sonra standart girdiden bir satır okunur. Satır sonu karakteri, satırdan silinir ve satır, yukarıdaki Boşluk Ayıklama (Alanlara Ayırma) bölümünde açıklandığı gibi bölünür ve parçalar sırayla değişkenlere atanır. En az bir değişken belirtilmelidir. Parça sayısı belirtilen değişkenlerden fazlaysa, kalan parçalar (aralarındaki IFS karakterleri ile birlikte) son değişkene atanır. Parçalardan daha fazla değişken varsa, kalan değişkenlere boş dizge atanır. read yerleşiği, girdide dosya sonu karakteri ile karşılaşılmadığı sürece başarılı olur, aksi takdirde başarısız olur.

    Öntanımlı olarak, -r seçeneği belirtilmedikçe, ters eğik çizgi "\" bir önceleme karakteri gibi davranarak sonraki karakterin kendisi olarak ele alınmasını sağlar. Satır sonu karakterinden önce bir ters eğik çizgi varsa bu ikisi silinir.

readonly isim ... readonly -p
    Belirtilen isimler, sonradan değiştirilememeleri veya atanamamaları için salt okunur olarak imlenir.

        readonly isim=değer

    sözdizimi, salt okunur olarak imlerken aynı zamanda isim ile belirtilen değişkene değer atanabilmesini de sağlar.

    Komut girdisiz kullanıldığında, tüm salt okunur değişkenlerin adlarını listeler. -p seçeneği ile çıktı, etkileşimli olmayan kullanım için uygun şekilde biçemlendirilir.

printf biçem [girdi ...]
    printf, biçem ile belirtilen biçeme göre girdileri biçemleyip gösterir. biçem üç tür nesne içeren bir dizgedir:

    • Basitçe standart çıktıya kopyalanan karakterler
    • Dönüştürülüp standart çıktıya kopyalanan ters eğik çizgi öncelemeli karakterler
    • girdileri biçemleyen biçem belirteçleri

    Belirteçler b, c veya s ise, girdiler dizge olarak ele alınır; aksi takdirde, aşağıdaki genişletmelerle bir C sabiti olarak değerlendirilir:

    • Baştaki artı veya eksi imine izin verilir.
    • Öndeki karakter tek veya çift tırnak ise, değer sonraki karakterin ASCII kodudur.

    biçem dizgesi, girdiler üzerinde gerektiğinde tekrar tekrar kullanılabilir. Herhangi bir ek biçem belirtimi, sıfır veya boş dizge ile değerlendirilir.

    Ters eğik çizgi öncelemeli karakterler, ANSI X3.159-1989’da (“ANSI C89”) tanımlanan gösterime uygun olmalıdır. Karakterler ve anlamları:

    \a  <zil> çalar.

    \b  <geri-silme> karakteri basar.

    \f  <sayfa-ileri> karakteri basar.

    \n  <satır-sonu> karakteri basar.

    \r  <satır-başı> karakteri basar.

    \t  <sekme> karakteri basar.

    \v  <düşey-sekme> karakteri basar.

    \\  Ters eğik çizgi basar.

    \NNN
        ASCII değeri, sekizlik tabanda 1, 2 veya 3 rakamdan oluşan karakteri basar.

    Her biçem belirtimi, yüzde imiyle ("%") başlar. Biçem belirtiminin geri kalanı aşağıdaki sırayla şunları içerir:

    Aşağıdakilerden sıfır veya daha fazlası:
        #   Belirtilen alanda çıktının sola yanaştırılacağını belirten eksi imi ’-’; Değerin "başka bir biçimde" yazdırılması gerektiğini belirten bir "#" karakteri. b, c, d ve s biçemleri için bu seçeneğin hiçbir etkisi yoktur. o biçemi için, çıktı dizgesinin ilk karakterini sıfıra zorlamak için sayının hassasiyeti artırılır. x (X) biçemi için, sıfır olmayan bir sonucun başına 0x (0X) dizgesi eklenir. e, E, f, g ve G biçemleri için, noktayı takip eden basamak olmasa bile sonuç her zaman bir ondalık nokta içerir (normalde, bu biçemlerin sonuçlarında ondalık nokta yalnızca noktayı bir basamak takip ediyorsa görünür). Normalde sonuçtan kaldırılan sağdaki sıfırlar g ve G biçemleri için kaldırılmaz.

        -   Belirtilen alanda çıktının sola yanaştırılacağını belirten eksi imi.

        +   İmli biçimler kullanılırken her zaman sayının önüne bir im konulması gerektiğini belirten artı imi.

        ‘ ’ İmli biçim için pozitif bir sayıdan önce bir boşluk bırakılması gerektiğini belirten boşluk karakteri. "+" imi de belirtilmişse boşluk geçersiz olur.

        0   Dolgu karakteri olarak boşluk yerine "0" kullanılması gerektiğini belirten sıfır karakteri. "-" imi de belirtilmişse "0" geçersiz olur.

    Alan Genişliği:
        Alan genişliğini belirten isteğe bağlı rakam dizgesi; çıktı dizgesi alan genişliğinden daha az karakter içeriyorsa, alan genişliğini oluşturmak için solda (veya sola yanaştırma imi varsa sağda) boşluk bırakılır (baştaki sıfırın belirteç, aradaki sıfırların, alan genişliğinin parçası olduğu unutulmamalıdır).

    Hassasiyet:
        İsteğe bağlı nokta, ’.’, ardından e ve f biçemleri için ondalık noktadan sonra görünecek basamak sayısını veya bir dizgeden yazdırılacak azami bayt sayısını belirten isteğe bağlı sayısal bir dizge (b ve s biçemleri) hassasiyeti belirler. Sayısal dizge yoksa hassasiyetin sıfır olduğu varsayılır.

    Biçem:
        Kullanılacak biçemin türünü gösteren bir karakter (diouxXfwEgGbcs harflerinden biri).

        Alan genişliği veya hassasiyet için sayısal dizge yerine ‘*’ belirtilebilir. Bu durumda, alan genişliğini veya hassasiyeti bir girdi belirler. Biçem karakterleri ve anlamları:

        diouXx
            girdi, sırasıyla, işaretli onluk (d veya i), işaretsiz sekizlik (o), işaretsiz onluk (u) veya işaretsiz onaltılık (X veya x) tabanda basılır.

        f   girdi, [-]ddd.ddd biçeminde basılır; burada ondalık noktadan sonraki d’lerin sayısı, hassasiyet belirtimindeki basamak sayısıdır. Hassasiyet belirtilmemişse 6 basamak öntanımlıdır; hassasiyet açıkça 0 ise, ondalık nokta ve sağındaki basamaklar basılmaz.

        eE  girdi, [-]d.ddde±dd biçeminde basılır; burada ondalık noktadan önce bir basamak vardır ve sonraki basamak sayısı hassasiyet belirtimindeki basamak sayısıdır. Hassasiyet belirtilmemişse 6 basamak öntanımlıdır. ’E’ biçemi için büyük E harfi kullanılır.

        gG  girdi, f ve e (E) biçemlerinden tam hassasiyeti en küçük alanda sağlayan biçem kullanılarak basılır.

        b   girdideki karakterler, ters eğik çizgili karakterler genişletilerek basılır. Diğerlerine ek olarak aşağıdaki ters eğik çizgili karakterler desteklenir:

            \c  Kendisini içeren girdideki kalan karakterlerin, kalan girdilerin ve biçemdeki tüm ek karakterlerin yok sayılmasına neden olur.

            \0NNN
                ASCII değeri, sekizlik tabanda 1, 2 veya 3 rakamdan oluşan 8 bitlik karakteri basar.

        c   girdinin ilk karakteri basılır.

        s   girdideki karakterler, sona ulaşılana veya hassasiyet belirtimiyle belirtilen bayt sayısına ulaşılana kadar basılır; hassasiyet belirtilmemişse, girdideki tüm karakterler basılır.

        %   Yalnızca ’%’ basar.

        Hiçbir durumda, alan genişliğinin olmayışı veya küçük alan genişliği, bir alanın kırpılmasına neden olmaz; dolgu, yalnızca belirtilen alan genişliği asıl genişliği aşarsa gerçekleşir.

set [{ -seçenekler | +seçenekler | -- }] girdi ...
    set komutunun üç farklı işlevi vardır.

    Girdisiz kullanımda tüm kabuk değişkenlerinin değerleriyle listeler.

    seçenekler verilirse, belirtilen seçenek imlerini ayarlar veya Girdi Listesinin İşlenmesi bölümünde açıklandığı gibi bunları temizler. Özel bir durum olarak, seçenek -o veya +o ise ve herhangi bir girdi sağlanmazsa, kabuk tüm seçeneklerinin ayarlarını gösterir. Seçenek -o ise, ayarlar tablo olarak gösterilir; seçenek +o ise, ayarlar, aynı seçenek ayarlarını etkilemek için kabuğa yeniden girilmeye uygun biçimde listelenir.

    Üçüncü kullanımında, kabuğun konumsal değişkenlerinin değerlerine belirtilen girdiler atanır. Herhangi bir seçeneği değiştirmeden konumsal değişkenleri değiştirmek için, ilk girdi “--” olmalıdır. Hiçbir girdi belirtilmezse, set komutu tüm konumsal değişkenleri siler ("shift $#" komutuna eşdeğerdir).

shift [N]
    Konumsal değişkenleri N kez kaydırır. Kaydırma, $1’in değerini $2’nin değerine, $2’nin değerini $3’e vb. atamak, $# değerini bir azaltmak şeklinde uygulanır. N, konumsal değişken sayısından büyükse, shift hatayı belirten bir ileti gösterir ve 2 durumu ile çıkar.

test ifade [ ifade ]
    test yerleşiği ifadeyi değerlendirir ve doğru olarak değerlendirirse çıkış durumu 0 (doğru), aksi takdirde 1 (yanlış) olur. ifade belirtilmediği takdirde de, 1 (yanlış) ile çıkar.

    Tüm işleçler ve seçenekler, test yerleşiği için ayrı bir girdidir.

    ifade öncelikle aşağıdakilerden oluşur:

    -b dosya
        dosya mevcut ve blok özel dosyası ise sonuç doğrudur.

    -c dosya
        dosya mevcut ve karakter özel dosyası ise sonuç doğrudur.

    -d dosya
        dosya mevcut ve bir dizin ise sonuç doğrudur.

    -e dosya
        dosya mevcut ise sonuç doğrudur (türüne bakılmaksızın).

    -f dosya
        dosya mevcut ve normal bir dosya ise sonuç doğrudur.

    -g dosya
        dosya mevcut ve grup kimliği belirleme biti etkinse sonuç doğrudur.

    -h dosya
        dosya mevcut ve sembolik bağ ise sonuç doğrudur.

    -k dosya
        dosya mevcut ve yapışkan biti etkinse sonuç doğrudur.

    -n dizge
        dizge uzunluğu sıfır değilse sonuç doğrudur.

    -p dosya
        dosya isimli bir ardışık komut (FIFO) ise sonuç doğrudur.

    -r dosya
        dosya mevcut ve okunabilirse sonuç doğrudur.

    -s dosya
        dosya mevcut ve boyutu sıfırdan büyükse sonuç doğrudur.

    -t dosya-tanıtıcı
        dosya-tanıtıcısı belirtilen dosya açık ve bir uçbirim ile ilişkili ise sonuç doğrudur.

    -u dosya
        dosya mevcut ve kullanıcı kimliği belirleme biti etkinse sonuç doğrudur.

    -w dosya
        dosya mevcut ve yazılabilir ise sonuç doğrudur. Sonuç yanlızca yazmanın etkin olup olmadığı ile ilgilidir. Dosya salt-okunur bağlı bir dosya sisteminde olsa bile sonuç doğru olacaktır.

    -x dosya
        dosya mevcut ve çalıştırılabilir ise sonuç doğrudur. Sonuç yanlızca kipin etkin olup olmadığı ile ilgilidir. Dosya, bir dizin ise doğru sonucu dizinde arama yapılabileceğini belirtir.

    -z dizge
        dizge uzunluğu sıfır ise sonuç doğrudur.

    -L dosya
        dosya mevcut ve sembolik bağ ise sonuç doğrudur. Önceki sürümlerle uyumluluk için vardır. Bu seçeneğe güvenilmemeli, yerine -h kullanılmalıdır.

    -O dosya
        dosya mevcut ve dosyanın sahibi sürecin etkin kullanıcısı ile aynıysa sonuç doğrudur.

    -G dosya
        dosya mevcut ve dosyanın grubu sürecin etkin grubu ile aynıysa sonuç doğrudur.

    -S dosya
        dosya mevcut ve bir soketse sonuç doğrudur.

    dosya1 -nt dosya2
        dosya1 ve dosya2 mevcut ve dosya1 dosya2’den yeniyse sonuç doğrudur.

    dosya1 -ot dosya2
        dosya1 ve dosya2 mevcut ve dosya1 dosya2’den eskiyse sonuç doğrudur.

    dosya1 -ef dosya2
        dosya1 ve dosya2 mevcut ve ikisi de aynı dosyaya bağlı ise sonuç doğrudur.

    dizge
        dizge null değilse sonuç doğrudur.

    dizge1 = dizge2
        dizge1 ve dizge2 aynıysa sonuç doğrudur.

    dizge1 != dizge2
        dizge1 ve dizge2 aynı değilse sonuç doğrudur.

    dizge1 < dizge2
        Karakterlerinin ASCII değerlerine göre dizge1, dizge2den önce geliyorsa sonuç doğrudur.

    dizge1 > dizge2
        Karakterlerinin ASCII değerlerine göre dizge1, dizge2den sonra geliyorsa sonuç doğrudur.

    tamsayı1 -eq tamsayı2
        tamsayı1 ve tamsayı2 matematiksel olarak eşitse sonuç doğrudur.

    tamsayı1 -ne tamsayı2
        tamsayı1 ve tamsayı2 matematiksel olarak eşit değilse sonuç doğrudur.

    tamsayı1 -gt tamsayı2
        tamsayı1, tamsayı2’den matematiksel olarak büyükse sonuç doğrudur.

    tamsayı1 -ge tamsayı2
        tamsayı1, tamsayı2’den matematiksel olarak büyük veya eşitse sonuç doğrudur.

    tamsayı1 -lt tamsayı2
        tamsayı1, tamsayı2’den matematiksel olarak küçükse sonuç doğrudur.

    tamsayı1 -le tamsayı2
        tamsayı1, tamsayı2’den matematiksel olarak küçük veya eşitse sonuç doğrudur.

    Yukarıdaki öncüller aşağıdaki işleçlerle birlikte belirtilebilir:

    ! ifade
        ifade yanlışsa sonuç doğrudur.

    ifade1 -a ifade2
        ifade1 VE ifade2 doğru ise sonuç doğrudur.

    ifade -o ifade2
        ifade1 VEYA ifade2 doğru ise sonuç doğrudur.

    (ifade)
        ifade doğru ise sonuç doğrudur.

    -a (VE) işleci -o (VEYA) işlecinden önceliklidir.

times
    Kabuğun ve kabukta çalışan sürecin harcadığı kullanıcı ve sistem sürelerini basar. Çıkış durumu daima sıfırdır.

trap [eylem sinyal ...]
    Belirtilen sinyal’lerden biri alındığında kabuk eylem’i genişletir ve yürütür. sinyaller, sinyal numarasıyla veya sinyalin adıyla belirtilebilir. sinyal 0 veya EXIT ise, eylem kabuk çıktığında yürütülür. eylem boş olabilir (’’), bu da belirtilen sinyallerin yok sayılmasına neden olur. eylem belirtilmez veya ’-’ olursa, belirtilen sinyaller için bunların öntanımlı eylemleri uygulanır. Kabuk bir alt kabuğu çatalladığında, yakalanan (ancak yok sayılmayan) sinyaller için öntanımlı eylemleri uygulanır. Trap komutunun, kabuk başlatılırken yok sayılan sinyaller üzerinde hiçbir etkisi yoktur. trap girdisiz kullanımda, sinyalleri ve ilişkili eylemleri standart çıktıya (trap yerleşiğinin aynı sonuçlara ulaşacağı kabuk girdileri olarak) listeler.

    Örnekler:

        trap

    Sinyalleri ve ilişkili eylemleri listeler.

        trap ’’ INT QUIT tstp 30

    INT QUIT TSTP USR1 sinyallerini yoksayar.

        trap date INT

    INT sinyali alınınca tarihi basar.

type [isim ...]
    Belirtilen her isim bir komut olarak yorumlanır ve komut aramasının çözümü gösterilir. Olası çözümler şunlardır: kabuk anahtar sözcüğü, takma ad, kabuk yerleşiği, komut, izlenen takma ad ve bulunamadı. Takma adlar için takma adın değeri gösterilir; komutlar ve izlenen takma adlar için komutun tam yolu gösterilir.

ulimit [-H | -S] [-a | -tfdscmlpnv [değer]]
    Süreçler üzerinde, katı ve esnek sınırları belirler veya bilgi verir ya da yeni sınırları belirler. Katı sınır (hiçbir sürecin ihlal etmesine izin verilmeyen, değeri artırılamayan veya eksiltilemeyen sınırlar) ve esnek sınır (ihlal eden sürecin sinyallenmesine ancak öldürülmemesine sebep olan değeri arttırılabilir/eksiltilebilir sınırlar) arasında seçim yapılabilmesini sağlayan seçenekler:

    -H  Katı sınırları etkinleştirir veya bilgi verir.

    -S  Esnek sınırları belirler veya bilgi verir. Ne -H ne de -S belirtilmişse ya esnek sınırlar gösterilir ya da sınırların ikisi de etkin olur. İki seçenek de belirtilmişse sonuncusu kazanır.

    Sorgulanacak veya atanacak sınır aşağıdaki seçeneklere göre seçilir:

    -a  Geçerli tüm sınırlar gösterilir.

    -t  İşlemci zamanı ile ilgili sınır (saniye cinsinden) gösterilir veya atanır.

    -f  Oluşturulabilecek en büyük dosya boyutu (512 baytlık blok sayısı olarak) gösterilir veya belirlenir.

    -d  Süreç veri segmanının boyutu (kilobayt olarak) gösterilir veya belirlenir.

    -s  Süreç yığıt boyutu (kilobayt olarak) gösterilir veya belirlenir.

    -c  Üretilebilecek en büyük çekirdek dökümünün boyutu (512 baytlık blok sayısı olarak) gösterilir veya belirlenir.

    -m  Bir sürece ayrılan toplam fiziksel belleğin sınırı (kilobayt olarak) gösterilir veya belirlenir.

    -l  Bir sürecin lock veya mlock kullanarak kilitleyebileceği bellek boyutu (kilobayt olarak) gösterilir veya belirlenir.

    -p  Kullanıcının aynı anda sahibi olabileceği süreç sayısı gösterilir veya belirlenir.

    -n  Bir sürecin aynı anda açabileceği dosya sayısı gösterilir veya belirlenir.

    -v  Bir sürecin kullanılabileceği toplam sanal bellek (kilobayt olarak) gösterilir veya belirlenir.

    -r  Bir sürecin gerçek zamanlı zamanlama önceliği gösterilir veya belirlenir.

    Bunlardan hiçbiri belirtilmezse, sınır, gösterilen veya ayarlanan dosya boyutunun sınırıdır. değer belirtilirse, sınır o sayıya ayarlanır; aksi takdirde geçerli sınır görüntülenir.

    Bir sürecin sınırları sysctl(8) ile belirlenebilir veya gösterilebilir.

umask [maske]
    umask değerini (bkz. umask(2)) belirtilen sekizlik değere ayarlar. maske belirtilmezse, umask değeri gösterilir.

unalias [-a][isim]
    isim belirtilirse kabuk bu takma adı siler. -a belirtilirse tüm takma adlar silinir.

unset [-fv ]isim ...
    Belirtilen değişken ve işlev isimleri tanımsız ve dışa aktarılmamış duruma getirilir. -f ve -v belirtilirse, işlem karşılık gelen işlev veya değişkene uygulanır. Belirtilen isim hem bir değişkene hem de bir işleve karşılık geliyorsa ve herhangi bir seçenek verilmezse, yalnızca değişken tanımsız olur.

wait [görev]
    Belirtilen görevin tamamlanmasını bekler ve görevdeki son sürecin çıkış durumuyla çıkar. görev belirtilmezse, tüm görevlerin tamamlanmasını bekler ve sıfır durumu ile çıkar.

  Komut Satırı Düzenleme
dash bir uçbirimden etkileşimli olarak kullanıldığında, geçerli komut ve komut geçmişi (Yerleşiklerde fc’ye bakın) vi kipinde komut satırı düzenlemesi kullanılarak düzenlenebilir. Bu kip, vi kılavuz sayfasında açıklandığı gibi kullanılır. ’set -o vi’ komutu, vi kipinde düzenlemeyi etkinleştirir ve kabuğu vi ekleme kipine yerleştirir. vi kipi etkinleştirildiğinde kabuk, ekleme kipine veya komut kipine alınabilir. vi’ye benzer olarak, ESC tuşuna basılırsa komut kipine girer. Komut kipindeyken Enter tuşuna basılırsa, satır kabuğa aktarılır.

ÇIKIŞ DURUMU
Kabuk tarafından saptanan sözdizimi hatası gibi hatalar, kabuğun sıfırdan farklı bir çıkış durumuyla çıkmasına neden olur. Kabuk etkileşimli değilse, kabuk dosyasının yürütmesi durdurulur. Aksi takdirde, kabuk yürütülen son komutun çıkış durumunu döndürür veya exit yerleşiği sayısal bir girdi ile kullanılırsa, bu sayıyı döndürür.

ORTAM DEĞİŞKENLERİ
HOME
    Parola dosyasındaki (passwd(4)) kullanıcının oturum açma dizini olup değişkene login(1) tarafından otomatik olarak atanır. Bu ortam değişkeni ayrıca cd yerleşiğinin de öntanımlı girdisidir.

PATH
    Yürütülebilirler için öntanımlı dosya arama yolu. Bkz: Dosya Yolu Araması

CDPATH
    cd yerleşik komutuyla kullanılan dosya arama yolu.

MAIL
    Yeni posta için denetlenecek posta dosyasının adı. MAILPATH tarafından geçersiz kılınır.

MAILCHECK
    MAILPATH veya MAIL değişkeni ile belirtilen dosyalara posta gelişini kabuğun denetleme sıklığının saniye cinsinden değeri. 0 atanırsa, her istemde posta denetimi yapılır.

MAILPATH
    Kabuğun gelen postayı denetlemesi için iki nokta üst üste ":" ile ayrılmış dosya adları listesi. MAIL ortam değişkenini geçersiz kılar. Aynı anda en fazla 10 posta kutusu izlenebilir.

PS1 Birincil istem dizgesi, süper kullanıcı için “# ”, diğer kullanıcılar için “$ ” öntanımlıdır.

PS2 İkincil istem dizgesi, “> ” öntanımlıdır.

PS4 Yürütme izi (set -x) etkinleştirildiğinde her satırdan önceki çıktı, “+ ” öntanımlıdır.

IFS Girdi Alanı Ayraçları. Normalde boşluk, sekme ve satırsonu karakterlerinden oluşur. Daha fazla ayrıntı için bkz: Boşluk Ayıklama (Alanlara Ayırma)

TERM
    Kabuğun öntanımlı uçbirimi. Kabuğun çocukları tarafından miras alınır ve geçmiş düzenleme kiplerinde kullanılır.

HISTSIZE
    Kabuğun geçmiş tamponundaki satır sayısı.

PWD Geçerli çalışma dizininin mantıksal değeri. cd komutuyla ayarlanır.

OLDPWD
    Geçerli çalışma dizininin önceki mantıksal değeri. cd komutuyla ayarlanır.

PPID
    Kabuğun üst (ebeveyn) sürecinin süreç kimliği.

İLGİLİ DOSYALAR
$HOME/.profile
/etc/profile

İLGİLİ BELGELER
csh(1), echo(1), getopt(1), ksh(1), login(1), printf(1), test(1), getopt(3), passwd(5), environ(7), sysctl(8).

GEÇMİŞ
dash, /bin/sh’nin mümkün olduğu kadar küçük olmayı amaçlayan POSIX uyumlu gerçeklenimidir. Gerçeklenim, ash’in (Almquist SHell) NetBSD sürümünden çatallanarak 1997 başlarında Linux’a aktarılmış, 2002’de dash olarak yeniden adlandırılmıştır.

HATA AYIKLAMA
Önemli bir güvenlik riski oluşturduklarından setuid kabuk betiklerinden ne pahasına olursa olsun kaçınılmalıdır.

PS1, PS2 ve PS4, gösterilmeden önce içeriği ayrıştırılmalıdır.

ÇEVİREN
© 2023 Nilgün Belma Bugüner
Bu çeviri özgür yazılımdır: Yasaların izin verdiği ölçüde HİÇBİR GARANTİ YOKTUR.
Lütfen, çeviri ile ilgili bildirimde bulunmak veya çeviri yapmak için https://github.com/TLBP/manpages-tr/issues adresinde "New Issue" düğmesine tıklayıp yeni bir konu açınız ve isteğinizi belirtiniz.