BLKID(8)

İSİM
blkid - blok aygıtının özniteliklerini basar/yerlerini belirler

KULLANIM
blkid
    [ --label YAFTA | --uuid UUID ]
blkid
    [--no-encoding --garbage-collect --list-one --cache-file DOSYA] [--output BİÇEM] [--match-tag YAFTA] [--match-token İSİM=DEĞER] AYGIT...
blkid
    --probe [--offset KONUM] [--output BİÇEM] [--size BOYUT] [--match-tag YAFTA] [--match-types LİSTE] [--usages LİSTE] [--no-part-details] AYGIT...
blkid
    --info [--output BİÇEM] [--match-tag YAFTA] AYGIT...

AÇIKLAMA
blkid uygulaması, libblkid(3) kütüphanesinin komut satırı arayüzüdür. Bir blok aygıtının tuttuğu içerik türünü (örn. dosya sistemi veya takas) ve ayrıca içerik meta verilerinden (örn. LABEL veya UUID alanları) öznitelikleri (belirteçler, İSİM=DEĞER çiftleri) belirleyebilir.

Blok aygıtları hakkında bilgi almak için lsblk(8) komutunun veya dosya sistemlerine genel bir bakış için lsblk --fs komutunun veya önceden bağlanmış dosya sistemlerinde arama yapmak için findmnt(8) komutunun kullanılması önerilir.

Bilgi:
    lsblk(8) daha fazla bilgi ve çıktı biçimlendirme üzerinde daha iyi denetim sağlar, betiklerde kullanımı kolaydır ve gerçek bilgileri almak için root olmayı gerektirmez. blkid, bilgileri doğrudan aygıtlardan okur ve root olmayan kullanıcılar için önbelleğe alınmış doğrulanmamış bilgileri döndürür. blkid çoğunlukla sistem hizmetleri ve libblkid(3) işlevselliğini sınamak için tasarlanmıştır.

AYGIT belirtildiğinde, yalnızca bu aygıttan gelen belirteçler görüntülenir. Komut satırında birden çok AYGIT belirtmek mümkündür. Hiçbiri aygıt belirtilmezse, /proc/partitions içinde görünen tüm bölümler veya bölümlenmemiş aygıtlar gösterilir.

blkid’nin iki ana işlem şekli vardır: ya belirli bir İSİM=DEĞER çiftine sahip bir aygıtı arar ya da belirtilen bir veya daha fazla AYGIT için İSİM=DEĞER çiftlerini görüntüler.

Güvenlik nedenleriyle blkid, sondalama sonucu çelişkili olan (çakışan birden çok dosya sistemi algılanırsa) tüm aygıtları sessizce yok sayar . Düşük seviyeli sondalama kipi (-p), bu durumda daha fazla bilgi ve ek çıkış durumu sağlar. Ayrıntılı bir liste elde etmek ve eski şeyleri (sihirli dizgeleri) aygıttan silmek için wipefs(8) kullanılması önerilir.

SEÇENEKLER
BOYUT ve KONUM girdileri, KiB (=1024), MiB (=1024*1024) ve GiB, TiB, PiB, EiB, ZiB ve YiB veya KB (=1000), MB (=1000*1000), GB, TB, PB, EB, ZB ve YB gibi çarpımsal son ekler alabilir ("iB" isteğe bağlıdır, örneğin, "K" ile "KiB" aynı anlama gelir).

-c, --cache-file DOSYA
    Öntanımlı önbellek dosyasından okumak yerine belirtilen önbellek DOSYAsından okur (daha fazla ayrıntı YAPILANDIRMA DOSYASI bölümüne bulunabilir). Temiz bir önbellekle başlanmak istenirse (yani, daha evvelce taranan ancak şu anda gerekmeyen aygıtların bildirilmemesi için), DOSYA olarak /dev/null belirtilebilir.

-d, --no-encoding
    Yazdırılmayan karakterler kodlanmaz. Yazdırılmayan karakterler öntanımlı olarak ^ ve M gösterimiyle kodlanır. --output udev çıktı biçiminin devre dışı bırakılamayan farklı bir kodlama kullandığı unutulmamalıdır.

-D, --no-part-details
    Düşük seviyeli sondalama kipinde bölümleme tablosundaki bilgi (PART_ENTRY_* yaftaları) basılmaz.

-g, --garbage-collect
    Artık var olmayan aygıtları kaldırmak için blkid önbelleğinde çöp toplama etkinliği gerçekleştirir.

-H, --hint TANIM
    Sondalama ipucunu belirler. İpuçları, sondalama işlevlerini örneğin başka bir konumu yoklamaya zorlamanın isteğe bağlı bir yoludur. Çok oturumlu UDF’de oturum konumunu belirlemek için şimdilik sadece "session_offset=SAYI" desteklenmektedir.

-i, --info
    G/Ç sınırlamaları (diğer adıyla G/Ç topolojisi) hakkındaki bilgileri görüntüler. export çıktı biçemi otomatik olarak etkinleştirilir. Bu seçenek --probe seçeneği ile birlikte kullanılabilir.

-k, --list-filesystems
    Bilinen tüm dosya sistemlerini ve RAID’leri listeler ve çıkar.

-l, --list-one
    --match-token seçeneğiyle belirtilen arama girdileriyle eşleşen yalnızca bir aygıt aranır. Belirtilen arama girdileriyle eşleşen birden fazla aygıt varsa, en yüksek önceliğe sahip aygıt ve/veya belirtilen önceliğe sahip ilk aygıt döndürülür (bkz: udev açıklaması). Azalan öncelik sırasına göre aygıt türleri şunlardır: Aygıt Eşleyici, EVMS, LVM, MD ve son olarak normal blok aygıtları. Bu seçenek belirtilmezse, blkid arama girdileriyle eşleşen tüm aygıtları listeler.

    Bu seçenek, --match-token LABEL veya UUID belirteçleri ile kullanıldığında blkid’yi udev kullanmaya zorlar. Amaç, aynı etiketin birden fazla aygıt için kullanıldığı sistemlerde diğer araçlarla (mount(8) gibi) tutarlı çıktılar sağlamaktır.

-L, --label YAFTA
    YAFTA dosya sistemi etiketini kullanan aygıtı arar; bu --list-one --output AYGIT --match-token LABEL=YAFTA’ya eşdeğerdir. Bu arama yöntemi, /dev/disk/by-label udev sembolik bağlarını güvenilir bir şekilde kullanabilir (sembolik bağları doğrulama olmadan kullanmanın güvenilir olmaması). --label seçeneği, udev olsun olmasın her sistemde çalışır.

    Ne yazık ki, e2fsprogs’taki özgün blkid, -o LİSTE ile eşanlamlı olarak -L seçeneğini kullanır. Daha iyi taşınabilirlik için betiklerde -L seçeneği yerine -l -o AYGIT -t LABEL=YAFTA ve -o LİSTE kullanılmalıdır.

-n, --match-types LİSTE
    Sondalama işlevlerini, belirtilen virgül ayraçlı süperblok türleri (adları) listesiyle sınırlar. Yok sayılması gereken türleri belirtmek için liste öğelerinin önüne "no" eklenebilir. Örneğin bu komut

        blkid --probe --match-types vfat,ext3,ext4 /dev/sda1

    yalnızca vfat, ext3 ve ext4 dosya sistemlerini sondalarken

        blkid --probe --match-types nominix /dev/sda1

    komutu minix dosya sistemleri hariç desteklenen tüm dosya sistemlerini sondalar. Bu seçenek yalnızca --probe seçeneği ile birlikte kullanışlıdır.

-o, --output BİÇEM
    Belirtilen çıktı BİÇEMi kullanılır. Değişkenlerin ve aygıtların sıralamasının değişebileceği unutulmamalıdır. Bkz: --match-tag. BİÇEM şunlardan biri olabilir:

    full
        tüm yaftalar basılır (öntanımlıdır)

    value
        yafta değerlerini basar

    list
        aygıtlar kullanıcı dostu biçemde basılır; bu çıktı biçemi düşük seviyeli sondalama için desteklenmez (--probe veya --info).

        lsblk(8) lehine, bu çıktı biçeminin kullanımı ÖNERİLMEMEKTEDİR.

    device
        Yalnızca aygıt isimlerini basar; bu çıktı biçemi --label ve --uuid seçenekleri için daima etkindir.

    udev
        udev ortamına kolay aktarım için anahtar="değer" çiftleri basar; anahtarların önüne ID_FS_ veya ID_PART_ önekleri getirilir. Değer, udev ortamı için güvenli olacak şekilde değiştirilebilir; düz ASCII, onaltılık öncelemler ve geçerli UTF-8’e izin verilir, kullanımına izin verilmeyen her şey (boşluklar dahil) ’_’ ile değiştirilir. _ENC soneki içeren anahtarlar, güvenli olmayan karakterler için onaltılık öncelemleri kullanır.

        Daha fazla süperblok algılanırsa udev çıktısı ID_FS_AMBIVALENT etiketini döndürür ve boş bölümler de dahil olmak üzere tüm bölümler için daima ID_PART_ENTRY_* etiketlerini döndürür.

        Bu çıktı biçeminin kullanımı ÖNERİLMEMEKTEDİR.

    export
        Ortama kolay aktarım için anahtar="değer" çiftleri basar; bu çıktı biçemi, G/Ç sınırlamaları (--info seçeneği) istendiğinde otomatik olarak etkinleştirilir.

        Yazdırılamayan karakterler ^ ve M- gösterimiyle kodlanır ve güvensiz olması olası tüm karakterler ise öncelenir.

-O, --offset KONUM
    Belirtilen tüm KONUMlarda sondalama yapılır (yalnızca --probe ile birlikte kullanışlıdır). Bu seçenek --info seçeneği ile birlikte kullanılabilir.

-p, --probe
    Düşük seviyeli sondalama kipine geçer (arabelleği yok sayarak).

    Düşük seviyeli sondalamanın ayrıca bölüm tablosu türü (PTTYPE etiketi) ve bölümler (PART_ENTRY_* etiketleri) hakkında bilgi verdiği unutulmamalıdır. Düşük seviyeli sondalama tarafından üretilen etiket adları, dahili olarak libblkid(3) tarafından kullanılan adlara dayanır ve --probe olmadan elde edildiklerinden bunlar farklı olabilir (örneğin PART_ENTRY_UUID=’ye karşın PARTUUID=). Bkz: --no-part-details.

-s, --match-tag YAFTA
    Belirtilen her aygıt için yalnızca YAFTA ile eşleşen belirteçleri gösterir. Çok sayıda --match-tag seçeneği belirtmek mümkündür. Hiçbir yafta belirtilmezse, basılan tüm belirteçler belirtilen aygıtlarla ilgili olur. Hiçbir belirteç gösterilmeksizin yalnızca arabelleğin temizlenmesi istenirse başka hiçbir seçenek belitilmeden yalnızca --match-tag none seçeneği kullanılmalıdır.

-S, --size BOYUT
    Aygıt ya da dosyanın boyutunu geçersiz kılar (yalnızca --probe seçeneği ile birlikte yararlıdır).

-t, --match-token İSİM=DEĞER
    DEĞER değerine sahip İSİM belirteçleri olan blok aygıtlarını araştırır ve bulunan aygıtları gösterir. TYPE, LABEL ve UUID İSİM için uygun değerlerdir. Komut satırında hiçbir aygıt belirtilmezse tüm blok aygıtları araştırılır, aksi takdirde yalnızca belirtilen aygıtlar araştırılır.

-u, --usages LİSTE
    Sondalama işlevlerini belirtilen virgül ayraçlı "kullanım" türleri listesindeki türlerle sınırlar. Desteklenen "kullanım" türleri: filesystem, raid, crypto vb. Yoksayılmak istenen kullanım türleri "no" ile öncelenerek belirtilebilir. Örneğin,

        blkid --probe --usages filesystem,other /dev/sda1

    komutu tüm dosya sistemlerini ve diğerlerini (takas gibi) sondalarken

        blkid --probe --usages noraid /dev/sda1

    komutu RAID hariç desteklenen tüm biçemleri sondalar. Bu seçenek yalnızca --probe seçeneği ile birlikte yararlıdır.

-U, --uuid UUID
    Belirtilen UUID’li dosya sistemini araştırır. Ayrıntılar için bkz: --label seçeneği.

-h, --help
    Kullanım bilgilerini görüntüler ve çıkar.

-V, --version
    Sürüm bilgilerini gösteriri ve çıkar..

ÇIKIŞ DURUMU
Belirtilen aygıt veya belirtilen belirteç (--match-token) ile adreslenen aygıt bulunursa ve aygıt hakkında herhangi bir bilgi toplamak mümkünse, çıkış durumu olarak 0 döner. --match-token seçeneğinin çıktılanacak yaftaları etkilediği, ancak çıkış durumunu etkilemediği unutulmamalıdır.

Belirtilen yafta yoksa veya (belirtilen) aygıtlar tanımlanamıyorsa ya da aygıt belirteçleri veya aygıt içeriği hakkında bilgi toplamak mümkün değilse çıkış durumu olarak 2 döner.

Kullanımdan kaynaklananlar ve diğer hatalarda çıkış durumu olarak 4 döner.

Düşük seviyeli sondalama kipinde çelişkili bir sonuç elde edilirse çıkış durumu olarak 8 döner.

YAPILANDIRMA DOSYASI
/etc/blkid.conf yapılandırma dosyasının standart konumu BLKID_CONF ortam değişkeni ile geçersiz kılınabilir.. libblkid(3) kütüphanesi aşağıdaki seçeneklerle denetlenebilir:

SEND_UEVENT=yes|no
    /dev/disk/by-{label,uuid,partuuid,partlabel}/ sembolik bağı aygıt üzerinde LABEL, UUID, PARTUUID veya PARTLABEL/ ile eşleşmediğinde uevent gönderir. "yes" öntanımlıdır.

CACHE_FILE=KONUM
    Önbellek dosyasının konumunu geçersiz kılar. Bu atama BLKID_FILE ortam değişkeni ile geçersiz kılnabilir. KONUM için /run/blkid/blkid.tab veya /run dizini bulunmayan sistemlerde /etc/blkid.tab öntanımlıdır.

EVALUATE=YÖNTEMLER
    LABEL ve UUID değerlendirme yöntemlerini tanımlar. Şimdilik, libblkid(3) kütüphanesi "udev" ve "scan" yöntemlerini desteklemektedir. Aralarına virgül konarak birden fazla yöntem belirtilebilir. "udev,scan" öntanımlıdır. "udev" yöntemi udev /dev/disk/by-* sembolik bağını kullanırken "scan" yöntemi /proc/partitions dosyasındaki tüm aygıt dosyalarını tarar.

ORTAM DEĞİŞKENLERİ
LIBBLKID_DEBUG=all ile hata ayıklama çıktısı etkin olur.

YAZAN
blkid Andreas Dilger tarafından libblkid(3) için yazıldı ve Theodore Ts’o ile Karel Zak tarafından geliştirildi.

İLGİLİ BELGELER
libblkid(3), findfs(8), lsblk(8), wipefs(8)

GERİBİLDİRİM
Hata bildirimleri için https://github.com/util-linux/util-linux/issues adresindeki hata izleyici kullanılabilir.

YARARLANIM
blkid komutu util-linux paketinin bir parçası olup Linux Çekirdek Arşivinden indirilebilir: <https://www.kernel.org/pub/linux/utils/util-linux/>.

ÇEVİREN
© 2022 Nilgün Belma Bugüner
Bu çeviri özgür yazılımdır: Yasaların izin verdiği ölçüde HİÇBİR GARANTİ YOKTUR.
Lütfen, çeviri ile ilgili bildirimde bulunmak veya çeviri yapmak için https://github.com/TLBP/manpages-tr/issues adresinde "New Issue" düğmesine tıklayıp yeni bir konu açınız ve isteğinizi belirtiniz.